Skip to content

Social Network Badges

Posts Tagged ‘Internet ’

RIA (Rich Internet Applications-Zengin Internet Uygulamaları) konsepti hayatımıza girdikçe farklı terimler ve iş süreçleriyle karşılaşıyoruz. WebBuilder 2.0 konferansında Forrester araştırma şirketinin yaptığı, “Geleceğin teknolojileri” sunumunda Web 2.0’ın bilişim alanındaki iş tanımlarında değişikliklere yol açtığı anlatılmış. Geleneksel uygulama geliştirme süreçleri hizmet temelli süreçlere (SOA) doğru dönüşürken mesela eski “İş Analisti” pozisyonu “İş mimarı, Süreç tasarımcısı” gibi bir role bürünüyor.

Daha can alıcı olan nokta ise, RIA uygulamalarında tasarımcı ve programcıların birlikte çalışması gerekliliğinden dolayı, her iki pozisyonunda birbirlerinin rollerinden etkilenmeleri… Tasarımcılar Flex, JavaFx, Curl gibi script bazlı araçları kullanarak arayüz kodları yazarken bir nevi programcılık yapıyorlar. Programcılar ise yazdıkları uygulama kodlarını tasarımla birleştirmek için tasarım temellerini öğreniyorlar.

İşte bu sebeple her iki pozisyonu ifade eden Devigner (Developer + Designer) kavramı doğmuş. Bunu Türkçeye Tasagramcı (Tasarımcı + Programcı) adıyla çevirdim. Tasagramcı, ilk şekliyle asıl iş olarak tasarımcılık yapan ama ihtiyaç oldukça program kodlarına girip anlayabilen ve üzerinde çalışılabilen kişi olarak tanımlanmış. Bugün için RIA programcılığı yapan kişi de diyebiliriz.

Ayrıca şurada bir tasagramcı olmanın 5 şartı verilmiş :

  1. Tasarımı sevmeli ve basılı (broşür, logo) ya da Internet’te kullanılan (web sitesi, banner) tasarımlar geliştirmiş olmalısınız.
  2. Yazılım araçlarını (Flash, Flex vb.) kullanarak uygulama geliştirebiliyor olmalısınız.
  3. RSS, blog gibi yeni nesil teknolojileri takip ediyor ve uygulayabiliyor olmalısınız.
  4. Sadece eğlence için bile saatlerinizi bir tasarım işiyle geçirebiliyor olmalısınız.
  5. Yaratıcılık yeteneğiniz, geniş ufkunuz, kendi keşfettiğiniz yöntemler ve geliştirdiğiniz işler olmalı.

Bu yazı Bilgisayar mühendisi ne iş yapar? adlı çalışmanın 8. bölümü…

Grafik ile ilgili işler çoğunlukla üniversitelerin güzel sanatlar fakülteleri mezunları tarafından yapılır. Ancak, yeteneği doğrultusunda bilgisayar mühendislerinin multimedya çalışmaları yapmaları sık karşılaşılan bir durum. Ayrıca oyun yapımı vb. işlerde grafik bilgisinin yanısıra mühendislik bilgisine de ihtiyaç duyuluyor. İngilizce’de Computer Graphics (CG) olarak adlandırılan bu alan hem grafik hem de animasyon konularını içinde barındırıyor.

Multimedya ya da diğer bir deyişle çokluortam grafik yanında ses ve video üzerinde çalışmaları da içeriyor. Dolayısıyla çok farklı iş alanları ve pozisyon var. Temel başlıkların yanında iş ilanlarında Flash uzmanı gibi tek bir yazılımın uzmanlığına dair pozisyonlara da bol miktarda rastlanıyor.

Indiana Üniversitesi’nin bir makalesinde multimedya konusunda farklı kategorilerde bir çok iş alanı yer almış. Bunların içinden genel sayılabilecek birkaç tanesini açıklayalım.

2D/3D Grafik Uzmanı

Web siteleri, tanıtım CD’leri, oyunlar, eğlence amaçlı yazılımlar vb. teknoloji ürünlerinde hoşumuza giden resim ve tasarımlar bu uzmanların elinden çıkar.

Hayal güçlerinin geniş olması ve yaratıcılık gibi kabiliyetler kariyer yolunda önemli kriterlerdir. Photoshop, AfterEffects, 3D Studio Max gibi bilgisayar programlarını öğrenmiş olmaları beklenir.

Animasyon Uzmanı

Çizgi filmlerde vb. izlediğimiz çoğu animasyon karakteri aslında teknik olarak çok karmaşıktır. Bir karakterin tasarlanması, hareket ettirilmesi, bir hikaye doğrultusunda farklı sahnelerin ve animasyonların oluşturulması uzman çabalar gerektirir.

Animasyon uzmanları yeteneklerini, hayal güçlerini ve bilgisayar programlarını kullanarak projeler üretirler. Yapılan işin büyüklüğüne göre ekipler halinde çalışabilirler. Bu tür mesleklerde mesai saati kavramı pek olmaz. Hatta gece daha rahat çalışabilirler. Flash, Maya, LightWave gibi bilgisayar programlarını bilmeleri gerekir.

Multimedya/Grafik Tasarımcısı

Multimedya tasarımcıları hem grafik hem de animasyon konusunda bilgi sahibidir. Ses, görüntü, animasyon, çizim, fotoğraf gibi malzemeleri kullanarak prodüksiyonlar yaparlar. Kullanacağı teknik araçlara ve bilgisayar programlarına en iyi şekilde hakim olmaları önemli bir özelliktir.

TV, reklam, bilişim gibi farklı sektörlerdeki firmalarda çalışabilirler. Çoğunlukla kendi işyerlerini kurarlar.

Multimedya Programcısı

Multimedya programcıları tasarımcılardan gelen bilgilere bağlı olarak, yazıdan videoya kadar bir multimedya ürününde hayati fonksiyonları yerine getirecek tüm bilgisayar programlarını yazarlar. Geliştirdikleri ürünler Internet’te, televizyonlarda, CD-DVD’lerde, kiosklarda, oyun konsollarında ya da cep telefonlarında kullanılabilir.

Yapılan projelere bağlı olarak ekip halinde çalışabilirler. Tasarımcılar, animasyon uzmanları vb. ile koordineli iş yapmaları gerekebilir.

Streaming Video Uzmanı

Internet bağlantı hızlarının artmasıyla, Internet’ten video yayıncılığı da bir işkolu haline geldi. Televizyonların Internet üzerinden yayınları, Internet televizyonları, Vlog (video günlük) siteleri, görüntülü sohbet sistemleri uzunca bir süredir boy gösteriyor.

Streaming (akan, canlı) video uzmanları bu yayınları üretmek ve kontrol etmekle sorumludur. Kaliteli ve sorunsuz bir yayın sağlamak, farklı bağlantı hızlarına göre performanslı yayın yapacak sistemleri yönetmek, daha sonra izlenmek üzere yayınları kaydetmek gibi işlerle uğraşırlar.

Sanal Gerçeklik Uzmanı

Sanal gerçeklik hem çok eski hem de çok yeni bir kavram. Gerçek dünyanın sanal bir karşılığını oluşturmak ve gerçekmiş gibi hissetirecek araçları kullanarak bu dünyayı yaşatmak olarak açıklayabiliriz. Üç boyutlu gözlükler, VRML gibi yazılımlar seneler öncesinden vardı. Ancak yavaş Internet bağlantıları vb. sebebiyle gündemden düştü. Şimdi ise gelişen teknolojilere bağlı olarak yeniden popüler oluyor.

Son dönemde Second Life gibi sanal sosyal platformlar yaygınlaşmaya başladı. Önümüzdeki yıllarda 3D gözlük gibi araçları da kullanarak bu platformları “hissederek yaşayabileceğiz.”

Sanal gerçeklik konusunda çalışanlar aslına benzer sanal dünyalar oluşturabilmek için çeşitli donanım ve yazılımları üretir, kullanır ve geliştirirler. Şu an için olmasa da gelecekte aranan bir pozisyon olacağını söyleyebiliriz.

Eğitim tasarımcısı

Eğitim alanı ile ilgili gibi görünmekle birlikte, eğitim tasarımcıları işlerinde multimedya öğelerini bol miktarda kullandıklarından bu kategori altında değerlendirmek daha doğru.

Eğitim tasarımcıları öğrenmede kullanılacak materyalleri planlayan, tasarlayan, geliştiren ve değerlendiren kişilerdir. Yeni nesil eğitim tasarımcıları ise Eğitim tasarımcısı ne iş yapar? başlıklı makalede de yazdığı gibi, bu süreçlerde teknolojiyi kullanarak bilişsel eğitim dediğimiz çok yönlü öğrenme tekniklerini kullanan materyaller tasarlar. Dolayısıyla, e-öğrenme, Internet, multimedya alanlarında kendilerini yetiştirmeleri gerekir.

Bu yazı Bilgisayar mühendisi ne iş yapar? adlı çalışmanın 4. bölümü…

Günümüzde en ufak şirketlerde bile çalışmayı kolaylaştırmak için bilgisayar ağları kuruluyor. Hele iş yapış şekli bilgisayar sistemlerine bağlı olan şirketlerde, iyi kurulmuş ve doğru yönetilen bir ağ olmazsa olmazlardan birisi.

Ayrıca Internet gibi ağların ağı konumunda ve hayatımızın vazgeçilmezi olan bir kavram var. En ufak bağlantı kesikliğine bile tahammül edemiyoruz. Şubat ayında okyanus altındaki uluslararası fiberoptik bağlantı kablolarından birisi muhtemelen bir sabotaj sonrasında devre dışı kaldığında Ortadoğu ve Asya’daki birçok ülke Internet’e bağlanamamıştı.

Ticari kurumlarda ise bu gibi sorunlar kriz anlamına geliyor. Mesela çalıştığınız şirket bir hosting firması ise, sisteminizde yaşanacak ağ sorunlarının kaç kişiyi etkilediğini tahmin bile edemezsiniz. En popüler hosting firmalarından Dreamhost’un sisteminde çıkan sorunları yayınladığı destek sitesindeki bildirileri takip ettiğinizde ağ uzmanlarının işinin ne kadar önemli olduğunu görüyorsunuz. Yine meşhur Türkçe blog sitesi blogcu.com geçtiğimiz günlerde ağ sorunları sebebiyle bir hafta kadar erişilememişti.

Örnekleri çoğaltmak mümkün. Bilgisayar mühendisleri ağ kurulumu ve yönetiminin tüm aşamalarında görev alarak işlerin düzenli yürümesini sağlarlar. Sağlam ve performanslı bir ağ yapısı iyi bir mühendislik bilgisi ve becerisi gerektiriyor. Planlama, kurulum, yönetim, sorun çıktığında doğru izleme metotlarını kullanarak sorunu çözme gibi işlerde kendisini iyi yetiştirmiş bir mühendis her zaman iyi kazanacaktır.

Aslında sadece router kelimesi ile ilgili olarak bile onlarca farklı pozisyon var. Ama ağ ile ilgili en bilinen pozisyonları kısa birkaç cümle ile açıklayalım:

Ağ Analisti

Bir bilgi işlem ağının kurulmasında en kritik yükü üstlenenler ağ analistleridir. İhtiyaçları iyi anlayıp ağ altyapısının tasarımını yapar, kullanılacak donanım ve ağ trafiğini en iyi performansla sağlayacak ekipmanı belirler, kurulumun her aşamasında rol alır. Çıkan sorunları ve performans problemlerini inceleyip çözümler üretir. Ağ ile ilgili teorik ve pratik bilgilere, WAN, LAN, VPN gibi yapılara, ağ protokollerine hakimdir.

Ağ Yöneticisi / Sistem Yöneticisi

Şurada yazan bilgilerden alıntı yaparsak; “Şirket gereksinimlerine göre network tasarımı ve yönetimi ve işletim sistemlerinin (Windows Server, UNIX, LINUX, SUN gibi) tasarımı, kurulumu ve yönetimi konularından sorumludur. Ayrıca yedekleme gibi günlük işlemlerin yönetimi, kullanıcı gereksinimlerini karşılanması ve işlemleri içerir.

MCSE (Microsoft Certified Systems Engineer), Sun Solaris Certified Engineer, CISCO ve Linux sertifikasyonları bu görev içindir.”

Ağ Mühendisi

Daha çok fiziksel ağ işleriyle uğraşır. Kablo sistemleri, yerel ve geniş ağ bağlantıları, router vb. ekipmanların kurulumu ve ayarları, yönetim yazılımları, trafik izleme konularında çalışır.

Ağ Destek Uzmanı

Ağ ile ilgili kurulum ve kullanım sorunlarına destek verir. Kablolama, ağ ekipmanları, ağ kurulumu ve bakımı gibi görevlerde çalışır. Müşteriler ya da kullanıcılarla yakın temas halinde çalışarak ağ sorunlarını çözer.

Ağ İşletim Sistemi Uzmanı

Aslında bu pozisyonu daha çok “Windows Server Uzmanı”, “Unix Yöneticisi” gibi isimlerle duyarız. Ağ yönetiminin donanım ve yazılım olarak ayrı ayrı paylaşıldığı şirketlerde işletim sisteminin yönetiminden bu pozisyon sorumludur. İşletim sisteminin kurulumu, bakımı, kullanıcı yönetimi, yedekleme yönetimi, erişim denetimleri gibi yazılım görevleri ile uğraşır.

Bu yazı Bilgisayar mühendisi ne iş yapar? adlı çalışmanın 3. bölümü…

Başdöndürücü hızla gelişen yeni teknolojiler, beraberinde güvenlik tehlikelerinin de hızla ortaya çıkması sonucunu getiriyor. Gün geçmiyor ki bir yazılımda güvenlik açığı çıkmasın, bir web sitesi saldırıya uğramasın ya da yeni bir virüs türü yayılmaya başlamasın. Şirketler gittikçe çoğalan sayısal verilerini korumanın derdine düştükçe bilişim güvenliği de başlıbaşına bir sektör haline dönüştü. Güvenlik uzmanları bugün iş ilanlarında en çok aranan kişiler. Üstelik önümüzdeki yıllarda da popülaritesi artmaya devam edecek.

Yine diğer alanlarda olduğu gibi, alttaki pozisyonların birbirlerinden kesin bir ayrımı yok. Biri diğeri yerine kullanılabiliyor. Ama uzmanlaşma durumuna göre daha detay pozisyonlar bile oluşuyor. Mesela tüm hayatınızı sadece Cisco firewall uzmanı olarak ya da anti-spam uzmanı olarak geçirebilirsiniz.

Bilişim Güvenliği Uzmanı / Yöneticisi

Şirketlerin güvenlik altyapısını tasarlayan, kuran, yöneten ve geliştiren kişilerdir. Ağ güvenlik donanım ve yazılımları, bunların yenileme ve bakımları, tüm bilgisayar sisteminin zayıf noktalarının tespiti ve korunması, web sitelerinin güvenliği gibi konular bilişim güvenliği uzmanının işidir. Hem donanım hem de yazılım ve web teknolojilerinde kendilerini geliştirmeleri ve yenilikleri takip etmeleri gerekir.

Ağ ve Internet Güvenlik Uzmanı

Bilişim güvenliği alanının bir alt dalı olarak özellikle ağ ve Internet tehlikeleri konusunda uzmanlaşırlar. Akademik olarak ya da Güvenlik eğitimi veren şirketlerin eğitim programlarına katılarak ilgili teknolojileri öğrenirler. Hacker saldırıları, virüs ve truva atı benzeri zararlı yazılımlar, spam gibi sorunlar sayesinde uygulama tecrübesi edinirler.

Şu dokümanda, Ağ Güvenlik Uzmanı kimdir ve ne yapar? sorusunun cevabını verirken yaptığı işler sıralanmış : Var olan tehditleri sürekli olarak takip etmek ve analiz etmek, bu tehditlere karşı alınabilecek önlemleri incelemek, mümkünse bir test ortamı içerisinde bunları denemek, gerekli önlemleri devreye almak, önlemlerin düzgün çalıştığını sürekli olarak kontrol etmek (log ve trafik analizi – saldırı programlarıyla sistemi test etmek)

Güvenlik Danışmanı

Bu pozisyonu da ağ güvenlik danışmanı, web güvenlik danışmanı, yazılım güvenlik danışmanı gibi alt dallara ayırmak mümkün. Uzman oldukları alanlara göre şirketlerin güvenlik konusundaki bilgi ihtiyacını karşılar ve gerekli çözümleri önerir ya da üretirler. Mesela bir şirketin güvenlik danışmanlığı hizmetlerinde şu başlıklar verilmiş: “Risk Analizi ve Yönetimi, Kurumsal Güvenlik Stratejisinin ve Risk Profilinin Oluşturulması, Güvenlik Politika Prosedür ve Standartlarının Belirlenmesi, Mevcut Yapının Gözden Geçirilmesi ve Güvenlik Tasarımı, Güvenlik Çözümleri ile İlgili Bilgi ve Tecrübe Transferi”

Kurumsal Hacker / Ethical Hacker

Hacker kavramı her ne kadar kötü bilinse de ayrıca bir meslek. Daha çok “Beyaz Şapkalı Hacker” olarak bilinen kurumsal hacker’lar özellikle bir sisteme sızmak ve sistemin güvenliğini test etmek için para alırlar. Değişik yöntemler deneyerek açıkları tespit etmeye çalışır ve sonuçlarını rapor olarak verirler.
Böylece sistemin bir saldırı durumunda hazırlıklı olmasını sağlarlar.
Bu konuda detaylı bilgi almak isteyenler şu İngilizce yazıyı okuyabilirler.

Ayrıca tam şu sıralarda Ferruh Mavituna’nın sitesinde konuyla ilgili detaylı bir yazı yayınlandı.

Risk / İş Sürekliliği Yöneticisi

İş sürekliliği ya da risk yönetimi yeni ama çok önemli bir kavram. Tüm altyapısını bilgi teknolojileri üzerine kuran şirketler sistemin kullanılamaz hale gelmesinden büyük zarar görürler. Bunun sebebi bir doğal felaket de olabilir, terör saldırısı da, İş sürekliliği uzmanları bu tür durumlarda sistemin çalışmaya devam etmesini ya da kısa sürede tekrar ayağa kalkmasını sağlarlar. Planlamalar yapıp, sistemin işleyiş süreçlerini tasarlar ve felaket senaryolarını test ederler. Risk yönetimini anlatan şöyle güzel bir doküman da var.

Bilişim güvenliği alanında Türkçe kaynaklar:
Huzeyfe Önal Blog
Ferruh Mavituna Blog
Doctus
Olympos Security

3 Temmuz 2008

Eğitim | Internet | Teknoloji