Bu yazý Bilgisayar mühendisi ne iþ yapar? adlý çalýþmanýn 7. bölümü…

Internet’in hayatýmýzýn her noktasýnda yer almasýnýn bir sonucu olarak web siteleri ile ilgili iþler biliþim mesleklerinin önemli bir alaný haline geldi.

Diðer çoðu alandan farklý olarak bu alandaki iþler genelde üniversitede deðil kurslarda öðreniliyor. Üniversiteyi kazanamayan gençlerin ilk olarak koþtuklarý yerler web tasarýmcýlýðý vb. kurslar… Ama bilgisayar mühendisliði disiplinini almýþ öðrenciler diðer biliþim alanlarýnda olduðu gibi web iþlerinde de öne çýkýyor.

Bugün bir çok popüler web sitesi aslýnda en baþýnda tek kiþilik projeler olarak baþlýyor. Tek bir kiþi hem webmaster, hem tasarýmcý hem de programcý olarak çalýþýyor. Ancak özellikle kurumsal ya da büyük ölçekli projelerde her görevin ayrý kiþilerce paylaþýlmasý þart.

En çok karþýlaþýlan web pozisyonlarý þöyle :

Ýçerik Yöneticisi

Bir web sitesinin içeriðinden sorumlu kiþidir. Sitedeki yazýlý, sesli ya da görüntülü içeriðin planlanmasý, eklenmesi, kontrolü ve yönetimi ile uðraþýr.

Web sitesi kavramý, statik bir tanýtým sitesinden milyonlarca ziyaretçi alan haber sitelerine, topluluk portallerinden þirket içi intranetlere kadar geniþ bir alan için kullanýldýðýndan içerik yöneticilerinin görev çeþitliliði daha iyi anlaþýlabilir.

Yorum editörlüðü, video editörlüðü, web reklamlarý yönetimi gibi pozisyonlar bu konuda son zamanlarda kariyer sitelerinde en çok aranan iþler olarak karþýmýza çýkýyor.

Web Tasarýmcýsý

Web tasarýmcýlarý, bir web sitesinin görünümünden, tasarýmýndan ve kullanýlabilirliðinden (usability) sorumlu kiþilerdir. Web tasarýmcýsý olmak hem grafik, hem multimedya hem de programlama konusunda bilgi sahibi olmak demektir. Web sayfalarýnýn standartlara uyumluluðu, yerleþiminin düzgün olmasý, renk uyumu, çekiciliði, hýzlý ve kullanýþlý olmasý web tasarýmcýsýna baðlýdýr.

Web tasarýmcýlarý gerektiðinde müþterilerle birlikte çalýþarak ihtiyaçlarýný öðrenir ve bunlarý en iyi karþýlayacak tasarýmý üretirler. Ýyi bir web tasarýmcýsýnýn nasýl olmasý gerektiðini Mehmet Doðan’ýn þu ironik yazýsýnda bulabiliriz.

Web Geliþtiricisi

Özellikle web tabanlý uygulamalar geliþtiren yazýlým mühendisleridir. Yazýlým ile ilgili tüm disiplinler web geliþtiricileri için de geçerlidir.

Web geliþtiricileri iþlerini yapmalarý için gereken temel bilgilerin yanýnda ilgili programlama dillerini ve script dillerini öðrenirler. Web standartlarýný, HTML, CSS gibi kavramlarý bilmeleri gerekir. Genelde dinamik web uygulamalarý geliþtirdikleri için veritabaný, XML gibi konularda da bilgi sahibi olmalýdýrlar.

Web uygulamalarý tarayýcý programlarý üzerinde çalýþtýklarý için farklý teknik ve uygulamalar içerirler. Çalýþma ortamlarýndan kaynaklanan kýsýtlamalarý vardýr. Web geliþtiricileri en iyi sonuçlarý almak için hazýr uygulama çatýlarý ve kod kütüphaneleri kullanabilirler.

Webmaster/Web Sitesi Yöneticisi

Web siteleri için alan adý almak, hosting(yer) kiralamak, hazýrlanmýþ projeleri yüklemek, çalýþýr hale getirmek, arama motorlarýna kaydettirmek, yönetmek, hatalarýyla uðraþmak, kullaným istatistiklerini inceleyerek gerekli iyileþtirmeleri yapmak, yedek almak, bakým ve versiyon güncellemeleri yapmak vb… Web sitesi yöneticilerinin uðraþmasý gereken bir çok konu vardýr.

Web sitesi yöneticileri ayrýca temel anlamda güvenlik ve yetkilendirme iþlerini de üstlenirler. Yine yönetilen siteye baðlý olarak mesela forum yöneticiliði gibi bir görevi de yapabilirler.

Geniþ bir alanda çalýþmayý gerektiren ancak keyifle yapýlabilecek bir iþtir. Web sitesi yöneticileri teknolojiyi en sýký takip etmesi gereken kiþilerdendir.

Profesyonel Blog Yazarý

Blog bir nevi Internet günlüðü demek. Blog yazarlýðýný gelir getiren bir iþ olarak anlatmak ilginç görülebilir. Bundan birkaç sene öncesinde böyle bir kavram bile yoktu. Ancak artýk özellikle yurtdýþýnda ilanlarla blog yazarlarý aranýyor. Kendi açtýðý bloglardan yýlda 1 milyon dolar kazanan insanlar var.

Profesyonel blog yazarlarý þu Ýngilizce yazýda anlatýldýðýna göre; þirket bloglarýný yönetir, okuyucularýn ilgisini çekecek konularda araþtýrmalar yapar ve yazýlar yazar. Blog popülaritesini yükseltmek için gereken mesleki ve sosyal baðlantýlarý kurar. Reklam ve pazarlama amaçlý çalýþmalarda bulunur. Þirketinin bilinirliðini arttýracak ve hedef kitlesini etkileyecek mesajlarý blog yazýlarýnda verir.

SEO Uzmaný

SEO da yeni bir kavram. Kýsaltmanýn açýlýþý Search Engine Optimization (Arama motoru iyileþtirmesi) anlamýna geliyor. Daha iyi anlaþýlmasý için, aradýðýnýz sitenin mesela Google’da ilk sonuçlarda çýkmasýný saðlamak desek yanlýþ olmaz.

Internet’te bilgiye ihtiyacý olan herkes arama motorlarýný kullanýyor. Dolayýsýyla aslýnda aradýðýnýz bilgi var olduðu halde arama motorunun yeteneði, arama tekniklerinin doðruluðu ve sitelerin kullandýklarý teknolojiler bilgiye ulaþmanýzý engelleyebilir. SEO uzmanlarý bilginin arama motorlarý tarafýndan ulaþýlabilir olmasýný saðlarlar.

Google’ýn kendi destek sayfasýnda SEO uzmanlarýnýn yaptýklarý ile ilgili þu bilgiler veriliyor: “Sitenizin içeriðine ve yapýsýna iliþkin önerilerde bulunurlar. Teknik geliþtirme önerileri getirirler. Anahtar kelime kullanýmý ile ilgili çalýþmalar yaparlar. Arama motorlarýnýn sevdiði yöntemleri uygularlar.” Ayrýca, ayný yazýda bir SEO uzmaný ile çalýþmak isteyenlere tavsiyeler de bulunuyor.

Internet Operasyonlarý Sorumlusu

Internet operasyonlarýndan sorumlu olan kiþiler, kurumsal sitelerin planlamasýndan bakýmýna kadar tüm süreçlerini yönetirler.

Sitelerin tasarým/geliþtirme/test ekiplerinin yönlendirilmesi, proje yönetimi, bütçe ve planlama, güvenliðin saðlanmasý gibi konularda çalýþýrlar.

Cep telefonu kullanýmý yaygýnlaþtýkça, ailelerde çocuklarýna cep telefonu alma ve kullanýmýný denetleme konusundaki endiþe ve tartýþmalar da arttý. Okullarda, ders içinde cep telefonu kullanmak Milli Eðitim Bakanlýðý’nýn genelgesiyle yasaklandý. Bunlar iþin asayiþ tarafý… Peki, cep telefonunu eðitim amaçlý olarak derslerde kullanamaz mýyýz? Elbette kötüye kullaným vb. problemlerle karþýlaþýlacak ama bunlar zaten üstte bahsettiðimiz konuya giriyor.

Cep telefonunu eðitimde nasýl kullanabiliriz?

Kameralý cep telefonunu okulda kullanmanýn yollarý;

• Tahta arþivi olarak: Bir sorunun tahtadaki çözümünü, bir formülü vb. silinmeden önce saklamak istediðiniz olmuþtur. Fotoðrafýný çekin, bilgisayarýnýza kaydedin ya da Internet ortamýnda paylaþýn.
• Tarayýcý olarak: Bir kitapta gördüðünüz ya da kendi yazdýðýnýz bir sayfanýn fotoðrafýný çekerek saklayýn ya da OCR programýndan geçirerek yazýya dönüþtürün.
• Öðrencilerin yüzlerini hatýrlamak için : Gerçi not defterlerinde öðrenci fotoðraflarý oluyor ama olmadýðý zamanlarda öðrencilerin adlarýný ve yüzlerini unutmamak için kullanýn.
• Delil olarak : Biraz garip bir kullaným ama bir olayda insanýn kendisini ya da öðrencileri korumak için gerekebilir.
• Ödev verirken : Öðrencilere dersle ilgili bir fotoðrafý çektirip sýnýfta mesela Bluetooth yoluyla bilgisayara kaydederek sýnýfta gösterin ya da deðerlendirin.
• Internet sitesi için : Eðer sýnýfýn, okulun bir websitesi varsa, fotoðraflar çekip yüklemek hatta mobil bloglama için kullanýlabilir. Bu konuda Turkcell-im’in reklamlarý tahminen ilgiyi bu yöne çekecektir.
• Yýllýk için : Derste ya da okulda hatýra olarak kullanýlabilecek fotoðraflar çekip, sene sonunda bir yýllýk ya da hatýra albümü yapýlabilir.

Yabancý dil sýnýfýnda cep telefonu kullanmanýn yollarý;

• Anýnda tartýþma ve öðrenme fýrsatlarý: Bir sorunun, yazýnýn vb. fotoðrafýný çekin. Bilgisayara aktarýn, projeksiyon cihazý ya da elektronik tahta varsa yansýtýn. Üzerinde tartýþýn ve ders yapýn.
• Telaffuz ölçme : Öðrencilerin okumasýný, kelimeleri seslendirmesini kaydedin. Not vermek ya da eleþtirme/geliþtirme için kullanýn.
• Rol yapma alýþtýrmalarý: Öðrencilerin konuþma derslerinde oynadýklarý skeç ya da diyaloglarý kaydedin. Ders anlatýmý ya da sunum yapma gibi teknikleri kullanýyorsanýz bu aktiviteleri yaparken videolarýný ya da fotoðraflarýný çekin. Derste örneðin bir oteli arayýp, telefonun dýþ hoparlörünü açýn. Öðrencilerden birine telefonu verin. Yabancý dille rezervasyon yaptýrýn.
• Ödev olarak : Öðrencilere tanýtýlmasýný istediðiniz bir yerle ilgili ödev verin, hem videosunu çekip hem de yabancý dille anlatsýnlar. Getirsinler, bilgisayara aktarýp deðerlendirin.
• Mobil bloglama: Biraz yukarýda bu kullanýmý anlatmýþtýk ama yabancý dil için daha farklý kullaným alanlarý da olabilir. Mesela yurtdýþýna geziye giden bir öðrenci orasý ile ilgili resim ve videolarý, derse malzeme olabilecek bilgileri cep telefonu ile bir websitesine anýnda aktarabilir.
• Ödev hatýrlatma : Öðrencilerin cep telefonlarýna ödev konularýný, teslim tarihlerini vb. gönderin. Unutma þanslarý kalmasýn.
• Dil aktiviteleri : Öðrencilere faydalý olacaðýný düþündüðünüz metinleri, ses kayýtlarýný, video görüntülerini, test ve quiz sorularýný cep telefonlarýna MMS ya da metin mesajý olarak gönderin. Öðrencilerinizi sokakta vb. gördükleri yabancý dildeki bir tabelayý, sözü, olayý kaydedip derse getirmeleri konusunda motive edin. Derste üzerinde tartýþýn. Faydalý bir þeyler yakalayan öðrencilerinizi onore edin. Bütün öðrenciler ilgi görmekten hoþlanýr.
• E-kitap ve sesli kitaplar: Öðrencilerin seviyesine uygun yabancý dildeki elektronik kitaplarý ve sesli kitaplarý onlarýn cep telefonlarýna yükleyin. Dinlemelerini ve okumalarýný teþvik edin. Gerekirse bu kitaplardan sýnavlar yapýn.

Ayrýca

• Mobil uygulamalar : Java destekleyen cep telefonlarý için sözlükten matematik hesaplama programlarýna kadar bir sürü uygulama var. Öðrencilerin bunlarý kullanmalarýný saðlayýn.
• Bluetooth : Yukarýda farklý þekillerde kullanýmýndan bahsettik. Özellikle dosya transferini kolaylaþtýrmasý açýsýndan, bu teknolojinin sýnýrsýz kullaným imkaný var.

Kaynaklar :
- http://www.edutechie.com/2007/06/8-ways-to-use-camera-phones-in-education/
- http://joedale.typepad.com/integrating_ict_into_the_/2007/06/how_to_use_came.html
- http://www.hltmag.co.uk/may06/sart02.htm
- http://www.k12handhelds.com/101list.php

Sitenin eski ASP altyapýsý ve kullandýðým blog yazýlýmý hoþuma gitmiyordu. Birkaç saatlik bir çalýþma sonucu iþte yeni haline geçtik.
Eski uygulama verileri saklamak için Access kullanýyordu. Bilgileri aktarmak biraz uðraþtýrdý ancak tecrübe ve kenar kaydý olmasý açýsýndan aþamalarý yazayým.

• Önce Access’ten verileri dýþarýya HTML olarak aktardým. XML de olabilirdi ancak çevrim için HTML daha uygundu.
• WordPress’in dýþarýdan veri alma özelliðini kullanmak için öncelikle bu HTML dosyasýnýn Movable Type text dosyasý haline çevrilmesi gerekiyordu. Bunun için sevgili baþucu aracým PowerGrep‘i kullandým. Türkçe karakterlerin farklý saklanmýþ olmasý, özel karakterlerin WordPress’in istediði þekle dönüþtürülmesi, MT yapýsýna dönüþtürme gibi karmaþýk iþlemler böylelikle çabucak tamamlandý. E, bir de tabi saðolsun Regular expression.
• Özet olarak, sonrasýnda geriye import iþlemi kaldý. Tabii daha düzeltilmesi gereken garip görünüþlü yazýlar, tek tek kategorilerin ayarlanmasý vb. iþler var. Ama artýk zamanla…