Internet’teki en büyük alan adý satýþ firmalarýndan GoDaddy.com’un CEO’su olan Bob Parsons renkli bir kiþiliðe sahip… Þirketler kurup büyüterek satmýþ, iflasýn eþiðine gelip sonra tekrar zengin olmuþ bir giriþimci… Kendisiyle bu konuda yapýlmýþ bir röportajý þurada okuyabilirsiniz.
Bob Parsons kendi sitesinde, “Hayatta Kalmanýn 16 Formülü” adýný verdiði tavsiyelerini yayýnlýyor.
Tavsiyelerin Türkçeleþtirilmiþ hali þöyle:

1. Rahatýnýzý bozun! Rahat koltuklardan baþarý geleceðine inanmýyorum. Ýnsanlar “ama bu riskli” diyebilirler. Cevabým basit : “Risk sadece kadavralara lazým deðildir”
2. Asla vazgeçmeyin! Neredeyse hiç bir þey ilk seferinde istendiði gibi olmaz. Ýþe yaramýyor gözüken yöntemler aslýnda öyle olduðu için deðil belki de sizin çalýþma þeklinizden dolayý iþe yaramýyordur. Kolay olsaydý herkes yapardý, sizin yapma fýrsatýnýz hiç olmazdý.
3. Vazgeçmeye karar verdiðiniz an, baþarýya tahmininizden daha yakýn olabilirsiniz. Sevdiðim ve doðru olduðuna inandýðým bir Çin atasözü vardýr : “Vazgeçme isteði, baþarmak üzereyken en yüksek seviyeye çýkar.”
4. Sýkýntýlý anlarda, en kötü sonuca bile razý olmak yerine en kötünün seviyesini belirleyin. Çünkü aslýnda en kötü sonuç, önceden tahmin edilememiþ sonuçlardýr.
5. Kendinizi yapmak istediklerinize konsantre edin. Neye odaklanýrsanýz, ona doðru gidersiniz.
6. Fazla uzaða bakmayýn. Ýçinde bulunduðunuz durum ne kadar kritik olursa olsun, çözümü uzaklarda deðil bulunduðunuz zamanda arayýn. Her þey gününde saatinde hallolur.
7. Sürekli ileri gidin. Yatýrýmý asla býrakmayýn. Geliþimi asla býrakmayýn. Sürekli yeni bir þeyler yapýn. Þirketinizi geliþtirmeyi durdurduðunuz anda geri gitmeye baþlar. Azar azar da olsa her gün daha iyiyi hedefleyin. Kaizen felsefesini unutmayýn. Küçük ilerlemeler büyük sonuçlar doðurur.
8. Çabuk karar verin. Bugünkü iyi bir plan, gelecekteki mükemmel plandan kat kat daha deðerlidir.
9. Her þeyin önemini ve baþarýsýný ölçün. Yemin ederim ki bu böyle. Ölçülen ve izlenen þey geliþir.
10. Ýyi yönetilmeyen her þey bozulur. Ne olduðunu anlamadýðýnýz problemleri çözmek istiyorsanýz, üzerinde yeteri kadar çalýþmadýðýnýz kýsýmlara bakmak için biraz vakit ayýrýn. Size garanti veriyorum, sorun orada…
11. Rakiplerinizi kollayýn, ama kendi iþinize daha çok yoðunlaþýn. Rakiplerinize baktýðýnýzda uzaktan her þey güllük gülistanlýk gözükebilir. Unutmayýn, dünyaya bile yeteri kadar uzaktan bakýnca huzurlu bir yer gibi görünüyor.
12. Ýnsanlarýn üzerinizde baský kurmasýna izin vermeyin. Kanuni olduðu müddetçe, siz de herkesin yaptýðýný yapma hakkýna sahipsiniz.
13. Hayatýn adil olmasýný beklemeyin. Adil deðil. Siz kendi doðrularýnýz ve vicdani anlayýþýnýza göre hareket edersiniz.
14. Problemlerinizi kendiniz çözün. Daha çok geliþir ve daha iyi çözümler bulursunuz. Sony’nin kurucularýndan Masura Ibuka der ki, “Ýþ hayatýnda ya da teknolojide baþkalarýný takip ederek baþarýlý olamazsýnýz.” Ya da bir Asya atasözünde dediði gibi, “Akýllý adamýn danýþmaný kendisidir.”
15. Çok ciddi olmayýn. Rahat olun. Baþarýlarýmýzýn en azýndan yarýsý talihimiz sayesinde oluyor.
16. Her zaman gülümsemek için bir sebep vardýr. Onu bulun. En azýndan hayat nimeti var. Ömür kýsa… Uzun yaþamak için deðil, iyi yaþamak için buradayýz.

Eskiden virüslerin de bir ahlaký vardý. Kendilerini dosyalarýn sonuna ekler ya da boot sektöre yazarlardý. Ýyi bir düþük seviye programlama bilgisi gerektirirlerdi. CrazyBoot gibi bölümleme tablosunu siler, Çernobil gibi anakart üzerindeki çipi bile temizlerlerdi.

Windows çýktýðýndan beri virüsler basitleþti, sistemin açýklarýndan faydalanarak bulaþýr hale geldi. I Love You virüsü gibi VBScript’le yazýlmýþ, basit ama yýkýcý; birçok W32… virüsü gibi yaptýðý tek þey kendisini kopyalamak ve mail ile göndermek olan bir sürü virüs türedi.

Son dönemde ise bayraðý Autorun virüsleri devraldý. Bu virüsler, aslýnda Microsoft’un bir güzellik olarak icat ettiði; CD’yi ya da USB bellekleri bilgisayara takýnca otomatik olarak içindeki kurulum programlarýný çalýþtýrmasýný saðlayan Autorun.inf dosyasýný kullanarak kendilerini bilgisayara bulaþtýrýr oldular.

Bu yöntemi kullanan virüsler öyle arttý ki, neredeyse bilgisayarýmýza taktýðýmýz her USB bellekte virüs var. Hatta geçenlerde bu virüslerden birinin NASA’nýn bilgisayarýnda uzay istasyonuna gittiðini anlatan bir haber vardý. Geçtiðimiz sene bu sýralarda USB belleklerden bulaþan virüs oraný %2.5 iken Nisan ayýnda %11′e ulaþmýþtý. Eylül ayýnda ise Trend Micro, yeni bulunan virüslerin %53.7’sinin bu tür virüsler olduðunu açýkladý.

Yani artýk kaçýþ yok. Önümüzdeki dönemde bu tür virüslerle bol miktarda karþýlaþacaðýz. Peki ne yapmak lazým? Hayýr bu virüsleri nasýl temizleyeceðimizi anlatmayacaðým. Önemli olan virüslerin bilgisayarýmýza hiç bulaþmamasý…

• Öncelikle, güvenlik bir çalýþma tarzýdýr. Alýþkanlýklarýnýzý deðiþtirin.
  Mesela dosyalarý açmak için Bilgisayarým simgesine çift týklýyor, sonra da oradan USB sürücüsünün ismine çift týklýyorsanýz; Autorun virüsü harekete geçer. Vazgeçin bu alýþkanlýðýnýzdan. XP kullanýyorsanýz, Bilgisayarým penceresine girince üstten Klasörler yazan yere týklayýn ve solda açýlan aðaçtan USB sürücüsünün ismine týklayýn. Vista kullanýyorsanýz bu aðaç zaten gelecektir.
• Bilgisayarýnýzda ücretli ya da ücretsiz bir antivirüs muhakkak kurulu ve güncel olsun. Yalnýz, önemli olan antivirüs olmasý deðil, güncel olmasýdýr. Her ay ortalama 60 yeni virüs çýkýyor. Eski tarihli bir program sizi korumaz. Antivirüs programýnýzý Internet’ten ya da baþka yollarla sürekli güncelleyin.
• Windows’un gizli dosyalarý ve sistem dosyalarýný görüntülemesini saðlayýn. Normalde bu dosyalar güvenlik sebebiyle görüntülenmez. Ama neredeyse tüm virüsler kendilerini saklamak için gizli ya da sistem dosyasý özelliðini kullanýyor. Klasör seçenekleri penceresini açýn. (XP’de Bilgisayarým-Araçlar menüsünden, Vista’da Denetim Masasý-Klasik Görünüm seçerek) Görünüm sekmesine gelin. Gizli dosya ve klasörleri göster seçeneðini iþaretleyin. Korunan iþletim sistemi dosyalarýný gizle seçeneðinin iþaretini kaldýrýn.

  Ayný pencerede Bilinen dosya türleri için uzantýlarý gizle seçeneðinin iþaretini kaldýrýrsanýz, resim.jpg.exe tarzý virüslere karþý da bir koruma saðlamýþ olursunuz.

• Bilgisayarýnýzdaki disk sürücülerinin otomatik çalýþma özelliðini kapatýn. Böylece virüslerin kendiliðinden çalýþmasýný engellemiþ olacaksýnýz. Nasýl yapacaðýnýzý bu makale anlatýyor.
• Bir USB bellek taktýðýnýzda içindeki dosyalara (ilk anlattýðýmýz yöntemle) bakýp autorun.inf dosyasýný ve eðer biliyorsanýz virüs dosyalarýný silin.

Eðer bu yöntemleri uyguluyorsanýz, çok büyük bir ihtimalle bilgisayarýnýza autorun virüsleri bulaþmayacaktýr. Ama bir kez bile ihmal ettiðinizde baþa döneceðinizi unutmayýn.

Not: Baþlýktaki ifadenin aslý Fuzuli’nin “Beni candan usandýrdý, cefâdân yâr usanmaz mý?” adlý mýsrasýdýr. Eðer yazýdaki teknik aðýrlýktan sýkýldýysanýz, þu yazýyý okuyun keyfiniz yerine gelsin.

Ekonomik krizin tüm dünyayý vurduðu þu günlerde ülkemizde de iþten çýkarmalar baþladý. Biliþim sektörü gibi temel ihtiyaçtan sayýlmayan alanlarda çalýþanlar, ne kadar uzman olurlarsa olsunlar maalesef bir masraf kalemi olarak görülüyorlar. Krizin hissedilmeye baþladýðý ilk anlarda kapýnýn önüne konuluveriyorlar. Her biri bir dram, her biri üzücü hayat hikayeleri…

Ancak, biliþim uzmanlarý nispeten þanslý. Sahip olduklarý bilgi birikimini ve yeteneklerini illa da bir þirket için kullanmak zorunda deðiller. Hatta serbest çalýþmaya, kendi iþini yapmaya en müsait alanlardan birisi biliþim. Yeter ki, kendilerini geliþtirmiþ ve en azýndan temel seviyede Ýngilizce biliyor olsunlar.

Peki, diyelim ki baþýnýza olabilecek en kötü ihtimal geldi ve iþinizden çýkarýldýnýz. Baþka bir iþe girmek de kriz sebebiyle zor. En azýndan sürekli bir iþe girinceye kadar birþeyler yapmak lazým. Ne yapacaksýnýz?

Bu sorunun cevabýný birkaç seçenekle verelim. Üstüne benzerlerini de siz ekleyin.

Öncelikle kesinlikle ümitsiz olmayýn. Türkçemizde bu tür durumlarda ifade edilen ve bugünlerde sýk duyduðumuz bir söz var: “Allah bir kapýyý kapatýr, diðer kapýyý açar.” Diðer kapýlara karþý inancýnýz ve ümidiniz tam olsun.

Gelelim yapýlabilecek iþlere…

Yeteneðinizi kiralayýn

Özellikle bir yazýlýmcýysanýz, sizin bilgilerinize para ödemeye hazýr bir çok insan olduðunu bilin. Örneðin Rent A Coder sitesinde yaptýrmak istediði iþler için yazýlýmcý arayan kiþiler açýk azaltmalar düzenleyerek en uygun fiyat veren yazýlýmcýlarý seçiyorlar. Ýþlem þöyle gerçekleþiyor:

1. Alýcýlar iþi yayýnlýyorlar
2. Yazýlýmcý fiyat teklifi yapýyor.
3. Alýcýnýn seçtiði kiþi iþi yapýyor. Bu sýrada haftalýk düzenli raporlar gönderiyor.
4. Yazýlýmcý iþi teslim ediyor.
5. Alýcý onaylýyor.
6. Yazýlýmcý parasýný alýyor.
7. Karþýlýklý olarak birbirlerini deðerlendiriyorlar.

Sitede bir yazýlýmcý için ipuçlarý, iletiþim teknikleri, dokümantasyon için þablonlar içeren bir makaleler bölümü de var.

Bu konuda iþ yapýlabilecek diðer siteler þunlar:

• http://www.project4hire.com (Ýngilizce)
• http://www.topcoder.com (Ýngilizce)
• http://www.elance.com (Ýngilizce)
• http://www.projekurdu.com (Türkçe) – þimdilik proje az ama geliþmeye müsait bir site
• Ayrýca sahibinden.com’un hizmetler bölümünde kendinizle ilgili ilan verebilirsiniz.

Uzaktan çalýþýn

Uzaktan çalýþma (telecommuting) özellikle Amerika’da çok popüler bir yöntem. Internet baðlantýlarýnýn iyi olmasý sebebiyle uzun yýllardýr var ve popülaritesi gittikçe yükseliyor. Artýk Türkiye’de de ADSL sayesinde uzaktan çalýþmak verimli hale geldi.

Bu yöntemde genelde iþ ilanlarýna baþvuruyor ve kabul edilirseniz verilen iþleri þirketin bir elemaný gibi çalýþarak yapýyorsunuz. Çalýþmanýzý periyodik raporlarla þirkete iletiyorsunuz. Bazý iþler yazýlý, sesli ya da görüntülü baðlantý gerektirebiliyorlar. Ya da bazý iþler için arada sýrada þirkete gelmenizi isteyebiliyorlar. Ama genelde evden çýkmadan iþ yapabiliyorsunuz. Program yazmaktan teknik doküman hazýrlamaya, test yapmaktan destek vermeye kadar bir çok alanda size uygun iþler bulabilirsiniz.

Uzaktan çalýþma ilanlarý bulabileceðiniz birkaç adres :

• http://www.tjobs.com (Ýngilizce)
• http://www.flexjobs.com (Ýngilizce)
• http://www.worldwideworkathome.com (Ýngilizce)

iPhone için uygulama yazýn

Aslýnda bir yazýlýmcýya sadece iPhone için uygulama yazmayý tavsiye etmek dar bir kapsam sayýlabilir. Ancak son dönemde en moda iþlerden birisi bu. Ortak bir platform var, eðer yazdýðýnýz uygulamayý kabul ettirebilirseniz hazýr bir satýþ yeri var.

iPhone uygulamalarý çok raðbet gördüðü için güzel bir gelir elde edebilirsiniz. Hatta isterseniz ücretsiz bir uygulama yazýp baðýþlarla bile geçinebilirsiniz. Nitekim bir Türk yazýlýmcýnýn iPhone’da olmayan kes/yapýþtýr özelliðini getiren ücretsiz uygulamasý yüksek miktarda baðýþ almýþtý.

iPhone uygulamasý yazmak için iþe yarayacak kaynaklar:

• iPhone uygulama geliþtirme araç ve kýlavuzlarý
• Amazon’dan iPhone Uygulama Geliþtirme kitabý

Ücretli destek verin

Geniþ bant Internet’in yaygýnlaþmasýnýn en güzel yanlarýndan biri de uzaktan teknik yardým ve yönetim iþlerini kolaylaþtýrmasý. Biliþim sektöründe bugün bir çok teknik sorun uzak baðlantýlar yöntemiyle kolay ve masrafsýz bir þekilde hallediliyor.

Uzman olduðunuz konularda, yardým ihtiyacý olan insanlara yazýlý, sesli ve görüntülü baðlantý metotlarýný kullanarak uzaktan ulaþabilir, sorunlarýný çözebilir ve karþýlýðýnda ücret alabilirsiniz.

Mesela Crossloop.com sitesi bu tür bir teknik yardým topluluðu olarak hizmet veriyor. Uzman olduðunuz alanlarý ve müsait olduðunuz saatleri belirtiyorsunuz. Müþterileriniz size ulaþýp yardým talep ediyor. Siteden ücretsiz indirilebilen uzaktan yönetim programýný kullanarak müþterinizin bilgisayarýna müdahale ediyor ve sorununu çözüyorsunuz. Sitede uzmanlar hakkýnda baþarý deðerlendirmeleri yapýlýyor. Böylece eðer insanlarý memnun edebiliyorsanýz talibiniz de çok oluyor.

Benzer bir site de Experts Exchange. Bu sitede sorunlara verdiðiniz yazýlý cevaplar sayesinde gelir elde edebiliyorsunuz. Google’ýn benzeri amaçla kurduðu Google Answers sitesi 2 yýl önce kapandý ama sitedeki uzmanlar UClue.com’u açtýlar. Yine bu sitede de uzmanlýk alanýnýzdaki sorularý cevaplayarak para kazanabilirsiniz. Yahoo’nun Answers sitesi ise gönüllü ve ücretsiz yardým esasýna dayalý bir site. Ýsterseniz bu sitede cevaplar yazarak kazandýðýnýz puanlarý reklamýnýz olarak kullanabilirsiniz.

Henüz benzer bir Türkçe site yok. Ama iþte size iþ fikri. Ýnsanlara para kazandýrabileceðiniz böyle bir siteyi siz açýn o zaman.

Test Yapýn

Geliþtirilen yazýlýmlar ve web siteleri için üreticilerin bir test ekibi kurmalarý her zaman mümkün olmuyor. UTest.com bu konuda yardýmcý olmak üzere kurulmuþ bir þirket. Siteye üye olan müþteriler, 150 ülkeden kayýtlý binlerce test uzmanýna ürünlerini test ettirebiliyorlar.

Bir test uzmaný olarak UTest.com’a kayýt olabilir, bekleyen ürünleri test edip hata raporlarý girerek deðerlendirme sonucuna göre ücret alabilirsiniz. Performansýnýza ve ayýrdýðýnýz vakte baðlý olarak yüksek miktarda gelir elde etme þansýnýz var.

Site test uzmanlarýna Mastercard uyumlu bir ödeme kartý gönderiyor ve kazandýðýnýz parayý kart hesabýnýza yatýrýyor.

Yazý yazýn

Eðer yazabilme yeteneðiniz varsa, nispeten daha az gelir getirecek ama zaman zaman “kýsa günün kârý” sayýlabilecek iþler yapabilirsiniz. Türkiye’de ilk defa olarak Pilli sitelerinde baþlayan bir uygulama ile makaleler yazýp okunma sayýsýna göre para kazanýyorsunuz. Bu yöntem hem sitelerdeki kaliteli içerik miktarýný arttýrýyor, hem de üyelerine ek bir gelir imkaný saðlýyor.

Pilli sitelerinde yazý yazarak nasýl para kazanabileceðinizi þuradan öðrenebilirsiniz. Hatta gelirinizi arttýrmanýzý saðlayacak ipuçlarýný da bulabilirsiniz.

Ücretli makaleler yazabileceðiniz Türkçe içerik sitelerini arýyorsanýz þuraya, Ýngilizce içerik sitelerini arýyorsanýz þuraya týklayabilirsiniz.

Reklamdan para kazanýn

Bir web siteniz varsa ya da web sitesi hazýrlayabiliyorsanýz, reklamlardan para kazanmayý da deneyebilirsiniz. Son zamanlarda sitelerine aldýklarý reklamlardan yüksek meblaðlar kazanan insanlarý görmek mümkün. Gerçekten yüksek rakamlar var. Tabii gelir miktarý sitenizin ilgi çekmesi ile doðru orantýlý. Özellikle de arama motorlarýnda arandýðýnda ilk sýralarda gözükmesi popülerliði ve dolayýsýyla da reklam gelirlerini arttýracak bir etken. Sýrf bu amaçla SEO denilen bir alan oluþtu bile.

Peki siz nasýl reklamdan gelir elde edeceksiniz?
Google’ýn Adsense programý þu sýralar en popüler ve en çok kazandýran reklam ortaklýðý. Sitenize alacaðýnýz reklamlara týklandýkça hesabýnýzdaki para artýyor. Yalnýz Google’ýn kurallarýnýn çok katý olduðunu belirtmekte fayda var. Bu iþe giriþmeden önce þu yazýyý okumanýz tavsiye olunur.

Ayrýca sitenize alabileceðiniz diðer reklam kaynaklarý:

• Gittigidiyor.com reklamlarý
• Kitapyurdu.com reklamlarý
• TextAdss

Kendi reklamlarýnýzý verin

Kriz zamanlarý giriþimciler için fýrsatlara dönüþebilir. Uzmanlýk alanýnýzla ilgili hizmet reklamlarýný Internet sitelerinde yayýnlayarak kendinizi pazarlayabilirsiniz. Yazdýðýnýz programý, yaptýðýnýz web sitelerini, yazdýðýnýz kitaplarý vb. her ne konuda bir þeyler ürettiyseniz, yüksek maliyetlere gerek kalmadan insanlara duyurabilirsiniz.

Internet reklamlarý için kullanabileceðiniz birkaç adres :

• Pilli Ýlan
• Google Adwords
• ADNet reklam aðý

Kendi iþinizi kurun

ve iþte en son, ama hayatýnýzý en radikal biçimde deðiþtirebilecek önerimiz. Kendi iþinizin patronu olun. Ekonomik kriz zamanlarý Türkiye’de hem en çok iþyerinin kapandýðý, hem de en fazla iþ giriþiminin yapýldýðý dönemler. Zaten belki çalýþtýðýnýz yerde kafanýzda çok güzel iþ fikirleri vardý ama cesaretiniz yoktu. Ýþte þimdi bir iþiniz de yok, kaybedeceðiniz ne var ki?

Önce benzerlerini sizin de bulabileceðiniz baþarý hikayelerini okuyun. Sonra kendi iþinizi yapmak için gereken bilgileri ve alabileceðiniz destekleri okuyun ve izleyin. Daha sonra da kollarý sývayýn ve iþe giriþin.

Mesela linkibol.com’u kuran Volkan Özçelik’in yol hikayesi size bu konuda yardýmcý olabilir. Yazýlarý tarih sýrasýna göre takip ederek geldiði noktayý ve yaþadýklarýný görebilirsiniz.

Evet, gördüðünüz gibi “bilgisayarcý adam” (tabiri her iki cinsiyete uygun olarak kullanýyorum, siz kendinize uyarlayýn) iþsiz kalmaz. Eðer iþsizliðiniz için oturup kendinize kahrediyorsanýz, tahminen iþ beðenmiyor ya da üþengeçlik yapýyorsunuzdur.

Yazýyý konuya uyacak bir fýkrayla bitirelim. Dursun Temel’le karþýlaþtýðýnda;
- “Duydun mu?” demiþ, “Cemal açlýktan hasta olmuþ. Durumu hiç iyi deðil.”
- “Olur mu öyle þey?” diye kýzmýþ Temel. “Karadenizli açlýktan hasta olmaz. Neden kimseden yardým istememiþ?”
- Utanmýþ.
- Bak gördün mü? Açlýktan deðil utancýndan hasta olmuþ.

Krizlerin ve iþsizliklerin hiç yaþanmamasýný ama baþýmýza geldiðinde bunun hayatýmýzýn sonu olmamasýný diliyoruz.

Forbes’ýn Eylül sayýsýnda incelenen Knight Online oyunu (K.O.) ile ilgili bazý sayýlar:

• Toplam 5 milyon kayýtlý kullanýcý
• Türkiye’de 400 bin aktif oyuncu
• Nisan ayýnda yayýnlanan genelgeyle K.O. ve 18 oyunun internet kafelerde oynanmasý yasak
• K.O. oyuncularýnýn neredeyse yarýsý Türk
• Türkiye online oyun iþinde en hýzlý büyüyen pazar
• K.O. Amerika ofisinde 6 Türk çalýþýyor. Türkçe yanýt veren çaðrý merkezi var.
• Yapýmcý þirket K2 Networks yýlbaþýnda Türkiye’de ofis açtý.
• Oyunda 60. seviyede silahsýz bir karakter 150-170 YTL, 65. seviyede 250-300 YTL, 70. seviyede 1500 YTL civarýnda, silahlar 50-1250 YTL arasýnda deðiþiyor.
• Fakir mahalle ve illerde Internet kafeler para ve ücretsiz oynama karþýlýðýnda çocuklara karakter ve silah ürettiriyor.
• Diyarbakýr’da geçen ay 150 çocuk kafelere yapýlan baskýnla göz altýna alýndý.
• Oyunun tahmini geliþtirme maliyeti 15 milyon dolar.
• Aylýk paralý üyelik geliri 2 milyon dolar civarý

Online oyun pazarý ile ilgili bazý sayýlar:

• Sadece A.B.D. de 4.4 milyar dolarlýk bir ekonomi
• Geçen yýl 35 “sanal dünya þirketine” 1 milyar dolar aktarýldý.
• Geçtiðimiz aylarda piyasaya çýkan Türk oyunu Hükümran Senfoni 100 bin kullanýcýya ulaþtý.
• Türkiye’de online oyunlarýn paralý üyelik satýþlarýnýn bayisi olan Game Sultan þirketinin aylýk cirosu 400 bin dolarýn üzerinde
• Türkiye’de bilinen 50′den fazla online oyun var.
• Çin ve Hindistan’da 500 binden fazla insan “oyun oynama çiftliklerinde” çalýþtýrýlýyor.

Yazýnýn sonundan ilginç bir tespit :
Þimdilik tek endiþe baðýmlýlýk yaratmasý ve bilgisayar baþýndan saatlerce kalkmama. Ama zaten bir bankadaki giþe memuru da ayný iþi yapýyor ve daha az kazanýyor.

Haziran ayýnda düzenlenen hazýrlýk konferansýna da katýldýðým RIATalks konferansý 8-9 Aðustos’ta yapýldý. Herkesin tatilde olduðu bir dönemde baþarý sayýlmasý gereken kalabalýk bir gündem ve konuþmacý listesiyle yapýlan konferans meraklýlarý için gerçekten doyurucuydu.

Konferansta yaptýðým “Kurumsal RIA Uygulamalarýndan Neler Bekliyoruz” sunumu sýrasýnda maddeleri sýralarken, izleyicilerden bir soru geldi : Türkiye kurumsal RIA uygulamalarýnýn neresinde?

Aslýnda cevap belli, baþýnda. Türkiye’de hala MS-DOS ile yapýlmýþ ticari uygulamalar kullanýlmaya hatta yeni sürümler çýkarmaya devam ederken, RIA gibi yeni bir teknolojinin anlaþýlýp uygulamaya geçmesi elbette vakit alacak. Özellikle ticari uygulamalarda Türkiye’de çok belirgin bir Delphi aðýrlýðý var. Yani istemci tarafý zaten Delphi’nin gücü sebebiyle gayet zengin. Kullanýcý tarafýndan baktýðýnýzda önemli olan sistemin hýzlý ve sorunsuz çalýþmasý. Dolayýsýyla web servisleri kullanmak, bilgisayarýnýza bir uygulama yüklemeden her yerden sisteme eriþebilmek, sunucu tarafýnda maliyeti azaltmak gibi konular insanlarýn çok da umurunda olmuyor.

Ancak trend kaçýnýlmaz. Türkiye’deki yazýlým þirketleri baþarýlý uygulamalar geliþtirdikçe, genç nesil yeni teknolojileri alýp kabullendikçe özellikle büyük uygulamalarda yatýrýmýn geri dönüþü ve maliyet azaltýmý saðlandýkça bu geçiþ kolaylaþacak. Evet, RIATalks’ta büyük bir kalabalýk yoktu ama sektörün içinden iþinin ehli insanlar vardý. Onlar tanýdýklarý ürün ve teknolojileri kullanmaya baþlayýnca kurumsal yazýlýmlar da, geliþtirenler de zengin olacak.

O zaman tahminen RIATalks konferanslarý da AjaxWorld kadar popüler olacak, para verip kayýt olmak zorunda kalacaðýz.

Konferansta yaptýðým sunumun PowerPoint dosyasýný buradan indirebilirsiniz.

RIA (Rich Internet Applications-Zengin Internet Uygulamalarý) konsepti hayatýmýza girdikçe farklý terimler ve iþ süreçleriyle karþýlaþýyoruz. WebBuilder 2.0 konferansýnda Forrester araþtýrma þirketinin yaptýðý, “Geleceðin teknolojileri” sunumunda Web 2.0′ýn biliþim alanýndaki iþ tanýmlarýnda deðiþikliklere yol açtýðý anlatýlmýþ. Geleneksel uygulama geliþtirme süreçleri hizmet temelli süreçlere (SOA) doðru dönüþürken mesela eski “Ýþ Analisti” pozisyonu “Ýþ mimarý, Süreç tasarýmcýsý” gibi bir role bürünüyor.

Daha can alýcý olan nokta ise, RIA uygulamalarýnda tasarýmcý ve programcýlarýn birlikte çalýþmasý gerekliliðinden dolayý, her iki pozisyonunda birbirlerinin rollerinden etkilenmeleri… Tasarýmcýlar Flex, JavaFx, Curl gibi script bazlý araçlarý kullanarak arayüz kodlarý yazarken bir nevi programcýlýk yapýyorlar. Programcýlar ise yazdýklarý uygulama kodlarýný tasarýmla birleþtirmek için tasarým temellerini öðreniyorlar.

Ýþte bu sebeple her iki pozisyonu ifade eden Devigner (Developer + Designer) kavramý doðmuþ. Bunu Türkçeye Tasagramcý (Tasarýmcý + Programcý) adýyla çevirdim. Tasagramcý, ilk þekliyle asýl iþ olarak tasarýmcýlýk yapan ama ihtiyaç oldukça program kodlarýna girip anlayabilen ve üzerinde çalýþýlabilen kiþi olarak tanýmlanmýþ. Bugün için RIA programcýlýðý yapan kiþi de diyebiliriz.

Ayrýca þurada bir tasagramcý olmanýn 5 þartý verilmiþ :

1. Tasarýmý sevmeli ve basýlý (broþür, logo) ya da Internet’te kullanýlan (web sitesi, banner) tasarýmlar geliþtirmiþ olmalýsýnýz.
2. Yazýlým araçlarýný (Flash, Flex vb.) kullanarak uygulama geliþtirebiliyor olmalýsýnýz.
3. RSS, blog gibi yeni nesil teknolojileri takip ediyor ve uygulayabiliyor olmalýsýnýz.
4. Sadece eðlence için bile saatlerinizi bir tasarým iþiyle geçirebiliyor olmalýsýnýz.
5. Yaratýcýlýk yeteneðiniz, geniþ ufkunuz, kendi keþfettiðiniz yöntemler ve geliþtirdiðiniz iþler olmalý.

Bu yazý Bilgisayar mühendisi ne iþ yapar? adlý çalýþmanýn 9. ve son bölümü…

Belli bir grup altýnda toplamadýðýmýz ama çevremizdeki bilgisayar mühendislerinin yaptýklarýna þahit olduðumuz bir çok iþ var. Bazýlarýndan bahsederek bu çalýþmayý tamamlayalým.

Eðitmen/Akademik kariyer

Bilgisayar mühendisleri eðitimcilik kabiliyetleri varsa özel þirketlerde, eðitim merkezlerinde eðitim verebilirler. Ya da akademik kariyer yapmayý tercih edip üniversitede kalabilirler.

Son yýllarda özellikle sertifika eðitimleri yaygýnlaþtýðý ve biliþim konusunda eðitmen açýðý olduðundan kolaylýkla iþ bulabilirler. Bazý eðitimleri verebilmek için özel sertifikalar alýnmasý ya da sýnavlara girilmesi gerekebilir. Özel eðitim kurumlarýnda eðitimler akþamlarý ya da haftasonlarýnda yoðunlaþtýðý için çalýþma saatlerini dikkate almakta fayda vardýr.

Satýþ Uzmaný

Mühendislik eðitimi aldýktan sonra satýþ iþi yapýlýr mý? Bu yazýda sorunun cevabýný vermeye çalýþmýþ. Özetle, yazýlým ya da çözüm satmanýn diðer satýþ sektörlerinden ayrýldýðýný, teknolojik geliþmelerin getirdiði karmaþýklýðý en iyi mühendislerin anlatabileceðini, böylelikle yanlýþ biliþim yatýrýmlarýnýn önüne geçilebileceðini ve verimliliðin artacaðýný ifade ediyor.

Satýþ yeteneði olan, sosyal iliþkileri güçlü bilgisayar mühendisleri, teknik pozisyonlar yerine keyif alabilecekleri satýþ/pazarlama alanýný düþünebilirler.

Dokümantasyon Uzmaný/Teknik Yazar

Yazýlým/Donaným ürünleri ile ilgili kullaným kýlavuzu, programlama kýlavuzu vb. dokümanlarý hazýrlar. Yardým dokümanlarýný oluþturur. Sesli ya da görüntülü öðretici materyaller hazýrlar. Örnek kullaným senaryolarý oluþturur. Dokümantasyon sistemi için gerekli yazýlým/donaným altyapýsýný planlar, yönetir ve geliþtirir. Standartlara uyumu saðlar.

E-ticaret uzmaný

Elektronik ticaret gittikçe geleneksel ticaret yöntemlerinin yerini alýyor. Bilgisayar mühendisleri de e-ticaret sistemlerinin hem altyapý hem de iþleyiþ kýsýmlarýnda rol alýrlar. E-ticaret donaným ve yazýlým altyapýsýnýn kurulmasý, hazýrlanmasý ve yönetilmesi, iþlem güvenliðinin saðlanmasý, B2B (þirketler arasý ticaret)- B2C (genel tüketici) vb. sistemlerin uygulanmasý gibi birbirinden farklý konularda uzmanlaþabilirler.

CIO

CIO(Chief Information Officer) ya da Türkçesiyle Biliþim Direktörü, üst düzey bir yönetici pozisyonudur. Þu yazýda anlatýlýþýyla, CIO’lar þirketlerin biliþim vizyonunu belirler, teknoloji bütçelerini yönetir, stratejik teknoloji yatýrým kararlarýný verir ve yapýlan yatýrýmlarýn getirisini ölçer.

CIO ve sorumluluklarý ile ilgili olarak Mehmet Nuri Çankaya’nýn hazýrladýðý þu ses kaydý dinlenebilir.

Giriþimci/Ýþveren

Bilgisayar mühendisleri çoðunlukla þirketlerde uzman olarak çalýþýrlar. Ancak giriþimciliðin önem kazandýðý ve insanlarýn aklýna günde üç tane biliþim projesi geldiði bugünlerde fikirlerin bir projeye ve daha sonra þirkete dönüþmesi çok rastlanan bir durum oldu.

Ticaret ya da yöneticilik yeteneði olan mühendisler kendi firmalarýný kurup hayallerini kazanca dönüþtürebilirler. Aslýnda sadece iyi bir fikir sahibi olmak giriþimcilik için yeterlidir, ama gelir elde edebilmek ve daha sonra büyüyebilmek için ticaretin kurallarýný bilmek gerekir.

Kendi iþini kurmayý tercih eden bilgisayar mühendisleri, satýþtan desteðe, ürün geliþtirmeden muhasebeye kadar bütün iþleri yapmak durumunda kalabilirler.

Bu yazý Bilgisayar mühendisi ne iþ yapar? adlý çalýþmanýn 7. bölümü…

Internet’in hayatýmýzýn her noktasýnda yer almasýnýn bir sonucu olarak web siteleri ile ilgili iþler biliþim mesleklerinin önemli bir alaný haline geldi.

Diðer çoðu alandan farklý olarak bu alandaki iþler genelde üniversitede deðil kurslarda öðreniliyor. Üniversiteyi kazanamayan gençlerin ilk olarak koþtuklarý yerler web tasarýmcýlýðý vb. kurslar… Ama bilgisayar mühendisliði disiplinini almýþ öðrenciler diðer biliþim alanlarýnda olduðu gibi web iþlerinde de öne çýkýyor.

Bugün bir çok popüler web sitesi aslýnda en baþýnda tek kiþilik projeler olarak baþlýyor. Tek bir kiþi hem webmaster, hem tasarýmcý hem de programcý olarak çalýþýyor. Ancak özellikle kurumsal ya da büyük ölçekli projelerde her görevin ayrý kiþilerce paylaþýlmasý þart.

En çok karþýlaþýlan web pozisyonlarý þöyle :

Ýçerik Yöneticisi

Bir web sitesinin içeriðinden sorumlu kiþidir. Sitedeki yazýlý, sesli ya da görüntülü içeriðin planlanmasý, eklenmesi, kontrolü ve yönetimi ile uðraþýr.

Web sitesi kavramý, statik bir tanýtým sitesinden milyonlarca ziyaretçi alan haber sitelerine, topluluk portallerinden þirket içi intranetlere kadar geniþ bir alan için kullanýldýðýndan içerik yöneticilerinin görev çeþitliliði daha iyi anlaþýlabilir.

Yorum editörlüðü, video editörlüðü, web reklamlarý yönetimi gibi pozisyonlar bu konuda son zamanlarda kariyer sitelerinde en çok aranan iþler olarak karþýmýza çýkýyor.

Web Tasarýmcýsý

Web tasarýmcýlarý, bir web sitesinin görünümünden, tasarýmýndan ve kullanýlabilirliðinden (usability) sorumlu kiþilerdir. Web tasarýmcýsý olmak hem grafik, hem multimedya hem de programlama konusunda bilgi sahibi olmak demektir. Web sayfalarýnýn standartlara uyumluluðu, yerleþiminin düzgün olmasý, renk uyumu, çekiciliði, hýzlý ve kullanýþlý olmasý web tasarýmcýsýna baðlýdýr.

Web tasarýmcýlarý gerektiðinde müþterilerle birlikte çalýþarak ihtiyaçlarýný öðrenir ve bunlarý en iyi karþýlayacak tasarýmý üretirler. Ýyi bir web tasarýmcýsýnýn nasýl olmasý gerektiðini Mehmet Doðan’ýn þu ironik yazýsýnda bulabiliriz.

Web Geliþtiricisi

Özellikle web tabanlý uygulamalar geliþtiren yazýlým mühendisleridir. Yazýlým ile ilgili tüm disiplinler web geliþtiricileri için de geçerlidir.

Web geliþtiricileri iþlerini yapmalarý için gereken temel bilgilerin yanýnda ilgili programlama dillerini ve script dillerini öðrenirler. Web standartlarýný, HTML, CSS gibi kavramlarý bilmeleri gerekir. Genelde dinamik web uygulamalarý geliþtirdikleri için veritabaný, XML gibi konularda da bilgi sahibi olmalýdýrlar.

Web uygulamalarý tarayýcý programlarý üzerinde çalýþtýklarý için farklý teknik ve uygulamalar içerirler. Çalýþma ortamlarýndan kaynaklanan kýsýtlamalarý vardýr. Web geliþtiricileri en iyi sonuçlarý almak için hazýr uygulama çatýlarý ve kod kütüphaneleri kullanabilirler.

Webmaster/Web Sitesi Yöneticisi

Web siteleri için alan adý almak, hosting(yer) kiralamak, hazýrlanmýþ projeleri yüklemek, çalýþýr hale getirmek, arama motorlarýna kaydettirmek, yönetmek, hatalarýyla uðraþmak, kullaným istatistiklerini inceleyerek gerekli iyileþtirmeleri yapmak, yedek almak, bakým ve versiyon güncellemeleri yapmak vb… Web sitesi yöneticilerinin uðraþmasý gereken bir çok konu vardýr.

Web sitesi yöneticileri ayrýca temel anlamda güvenlik ve yetkilendirme iþlerini de üstlenirler. Yine yönetilen siteye baðlý olarak mesela forum yöneticiliði gibi bir görevi de yapabilirler.

Geniþ bir alanda çalýþmayý gerektiren ancak keyifle yapýlabilecek bir iþtir. Web sitesi yöneticileri teknolojiyi en sýký takip etmesi gereken kiþilerdendir.

Profesyonel Blog Yazarý

Blog bir nevi Internet günlüðü demek. Blog yazarlýðýný gelir getiren bir iþ olarak anlatmak ilginç görülebilir. Bundan birkaç sene öncesinde böyle bir kavram bile yoktu. Ancak artýk özellikle yurtdýþýnda ilanlarla blog yazarlarý aranýyor. Kendi açtýðý bloglardan yýlda 1 milyon dolar kazanan insanlar var.

Profesyonel blog yazarlarý þu Ýngilizce yazýda anlatýldýðýna göre; þirket bloglarýný yönetir, okuyucularýn ilgisini çekecek konularda araþtýrmalar yapar ve yazýlar yazar. Blog popülaritesini yükseltmek için gereken mesleki ve sosyal baðlantýlarý kurar. Reklam ve pazarlama amaçlý çalýþmalarda bulunur. Þirketinin bilinirliðini arttýracak ve hedef kitlesini etkileyecek mesajlarý blog yazýlarýnda verir.

SEO Uzmaný

SEO da yeni bir kavram. Kýsaltmanýn açýlýþý Search Engine Optimization (Arama motoru iyileþtirmesi) anlamýna geliyor. Daha iyi anlaþýlmasý için, aradýðýnýz sitenin mesela Google’da ilk sonuçlarda çýkmasýný saðlamak desek yanlýþ olmaz.

Internet’te bilgiye ihtiyacý olan herkes arama motorlarýný kullanýyor. Dolayýsýyla aslýnda aradýðýnýz bilgi var olduðu halde arama motorunun yeteneði, arama tekniklerinin doðruluðu ve sitelerin kullandýklarý teknolojiler bilgiye ulaþmanýzý engelleyebilir. SEO uzmanlarý bilginin arama motorlarý tarafýndan ulaþýlabilir olmasýný saðlarlar.

Google’ýn kendi destek sayfasýnda SEO uzmanlarýnýn yaptýklarý ile ilgili þu bilgiler veriliyor: “Sitenizin içeriðine ve yapýsýna iliþkin önerilerde bulunurlar. Teknik geliþtirme önerileri getirirler. Anahtar kelime kullanýmý ile ilgili çalýþmalar yaparlar. Arama motorlarýnýn sevdiði yöntemleri uygularlar.” Ayrýca, ayný yazýda bir SEO uzmaný ile çalýþmak isteyenlere tavsiyeler de bulunuyor.

Internet Operasyonlarý Sorumlusu

Internet operasyonlarýndan sorumlu olan kiþiler, kurumsal sitelerin planlamasýndan bakýmýna kadar tüm süreçlerini yönetirler.

Sitelerin tasarým/geliþtirme/test ekiplerinin yönlendirilmesi, proje yönetimi, bütçe ve planlama, güvenliðin saðlanmasý gibi konularda çalýþýrlar.

Bu yazý Bilgisayar mühendisi ne iþ yapar? adlý çalýþmanýn 5. bölümü…

Bilgisayar mühendisliðinin en çok bilinen bir alaný yazýlýmsa diðeri de donanýmdýr. Özellikle temel elektronik bilgisine sahip olan ya da elektronik araçlara meraklý öðrenciler öðrenim hayatý sýrasýnda donaným alanýna yönelirler.

Türkiye donaným konusunda çok üretici olmayan bir ülke. Daha çok satýþ ve montaj aðýrlýklý çalýþan bilgisayar piyasasý son yýllarda büyük firmalarýn üretim tesisleri kurmasýyla yeni yeni kendi markalarýný ortaya çýkarmaya baþladý.

Bugün dünya çapýndaki bir kaç markamýzýn arkasýnda yetenekli bilgisayar mühendislerinin çabasý var. Özellikle elektronik dünyasýna meraklý olanlarýn bu alanda kendilerini yetiþtirmeleri Türkiye’nin de faydasýna olacaktýr.

Ayrýca son yýllarda yazýlým ve donaným bütünleþmesine dayanan teknolojiler (VOIP, Embedded Sistemler, Robotik) büyük ivme kazandý. Bu alanlarýn alt kollarýnda uzmanlaþmak ve hayatýný devam ettirmek mümkün…

Gelelim pozisyonlara…

Donaným Teknisyeni/Mühendisi

Bilgisayar donaným mühendisi elektronik mühendisi gibidir ama bilgisayarlarla uðraþýr. Çip teknolojileri, devre ve kart tasarýmlarý, donaným parçalarýnýn tüm üretim aþamalarý, bilgisayar montajý, modem, yazýcý, monitör vb. teknolojiler bu pozisyonun ilgi alanýdýr. Sadece Ar-ge ile uðraþabildikleri gibi üretim, montaj, tamir, bakým gibi süreçlerde de çalýþabilirler.

Donaným teknisyenliði sadece “teknik servisçilik”, “makine toplama” iþi deðildir. Ülkemizde bilgisayar parçalarýnýn çip seviyesinde tamirine hatta üretimine kadar uzmanlaþmýþ firmalar var. Bu noktada öðrencilerin ufkunu geniþ tutup uzmanlaþabileceði noktalara yönelmesi gerekir.

Kontrol Mühendisi

ÝTÜ Kontrol Mühendisliði bölümü tanýtým dokümanýna göre:

Kontrol Mühendisi; elektrik, elektronik, mekanik ve bilgisayar tabanlý tüm endüstriyel üretim sistemlerinin amaçlanan ve planlanan biçimde çalýþmasýný saðlar. Otomatik kontrol teorisi ve uygulamalarý, endüstriyel otomasyon, ölçme, robotik, bilgisayar tabanlý endüstriyel biliþim sistemlerinin tasarýmý ve uygulamalarý konularýnda çalýþýr.

Bu mühendisler, çeþitli fabrikalarda ve endüstriyel iþletmelerde bakým, onarým iþlerinde ya da hizmet sektörünün otomasyon iþlerinde de çalýþabilirler.

Robotik Uzmaný/Mühendisi

Robot tasarlar, üretim ve geliþtirmelerini yapar, çalýþmalarý için gerekli yazýlým uygulamalarýný geliþtirir. Bugün araþtýrma araçlý robotlar olduðu gibi özellikle endüstriyel alanda robot kullanýmý yaygýn olduðundan farklý görevleri yerine getirecek robotlarýn geliþtirilmesi, programlanmasý robotik uzmanlarýnýn iþidir.

Embedded (Gömülü) Sistemler Uzmaný

Gömülü sistemler genelde özel bir amaç için tasarlanmýþ küçük bilgisayarlardýr. Bir MP3 çalarýn, robotun, trafik ýþýklarýnýn, fabrika makinelerinin ya da benzer bir cihazýn içine yerleþik olabilir.

Genelde gerçek zamanlý, normalden küçük ve yüksek performans vermesi gereken bilgisayar yapýlarý olduðu için bu sistemler ile uðraþan uzmanlar özel çözümler geliþtirirler. Anlýk bilgiye ulaþabilen çipler, hafýzada az yer kaplayan uygulamalar, donaným diline yakýn iþletim sistemleri gibi…

Assembly, C++ gibi programlama dillerini ve özel Linux iþletim sistemlerini öðrenir ve kullanýrlar.

Telekom Mühendisi

Ýletiþim alanýndaki teknolojileri tasarlayan ve uygulayan kiþidir. Mesela cep telefonu santralleri, kablosuz að sistemleri, Internet altyapý sistemleri telekom mühendisinin çalýþabileceði alanlardýr.

Þebekelerin planlamasýný yapar, kullanýlan cihaz ve ekipmanlarýn temini, kurulmasý ve bakýmý ile uðraþýr. Telefon altyapýlarý, mesajlaþma sistemleri, PBX vb. santraller, çaðrý merkezi altyapýlarý, ADSL aðlarý, baz istasyonlarý telekom mühendislerinin üzerinde çalýþtýklarý konulardýr.

VOIP Mühendisi

Internet üzerinden ses iletimi anlamýna gelen VOIP teknolojisi önümüzdeki yýllarýn en popüler iletiþim teknolojilerinden birisi olacak. Telefon kablosu üzerinden ya da kablosuz olarak sesin hatta görüntünün iletilebiliyor olmasý hem maliyetleri azaltýyor hem de yeni ufuklar açýyor. Bugün bir çok þirketin çaðrý merkezleri VOIP teknolojisini kullanýyor. Videofon gibi bir yenilik VOIP sayesinde mümkün oluyor.

VOIP mühendisleri sesin güvenli ve performanslý iletimi, bu amaçlý santrallerin üretimi ve geliþtirilmesi, gerekli að altyapýsýnýn oluþturulmasý, ses iletim protokolleri ve yazýlýmlarýnýn geliþtirilmesi gibi iþler yaparlar. VOIP sistemlerinin kurulumu, yönetimi ve bakýmý gibi hizmetleri yürütürler.

Sistem Tasarýmcýsý

Donaným anlamýnda sistem tasarýmcýsý, küçük bir cihazýn tasarýmýndan komple bilgi iþlem sistemlerinin tasarýmýna kadar geniþ bir yelpazede iþ yapan kiþidir.

Mesela devre tasarým yazýlýmlarý kullanarak elektronik devreler tasarlar. SCADA denen endüstriyel tasarým sistemlerini kullanarak bilgisayar kontrollü otomasyon projeleri üretir. Tüketici elektroniði kapsamýndaki MP3 çalar, dijital fotoðraf makinesi gibi cihazlarýn tasarýmýný yapar.

Bu yazý Bilgisayar mühendisi ne iþ yapar? adlý çalýþmanýn 4. bölümü…

Günümüzde en ufak þirketlerde bile çalýþmayý kolaylaþtýrmak için bilgisayar aðlarý kuruluyor. Hele iþ yapýþ þekli bilgisayar sistemlerine baðlý olan þirketlerde, iyi kurulmuþ ve doðru yönetilen bir að olmazsa olmazlardan birisi.

Ayrýca Internet gibi aðlarýn aðý konumunda ve hayatýmýzýn vazgeçilmezi olan bir kavram var. En ufak baðlantý kesikliðine bile tahammül edemiyoruz. Þubat ayýnda okyanus altýndaki uluslararasý fiberoptik baðlantý kablolarýndan birisi muhtemelen bir sabotaj sonrasýnda devre dýþý kaldýðýnda Ortadoðu ve Asya’daki birçok ülke Internet’e baðlanamamýþtý.

Ticari kurumlarda ise bu gibi sorunlar kriz anlamýna geliyor. Mesela çalýþtýðýnýz þirket bir hosting firmasý ise, sisteminizde yaþanacak að sorunlarýnýn kaç kiþiyi etkilediðini tahmin bile edemezsiniz. En popüler hosting firmalarýndan Dreamhost’un sisteminde çýkan sorunlarý yayýnladýðý destek sitesindeki bildirileri takip ettiðinizde að uzmanlarýnýn iþinin ne kadar önemli olduðunu görüyorsunuz. Yine meþhur Türkçe blog sitesi blogcu.com geçtiðimiz günlerde að sorunlarý sebebiyle bir hafta kadar eriþilememiþti.

Örnekleri çoðaltmak mümkün. Bilgisayar mühendisleri að kurulumu ve yönetiminin tüm aþamalarýnda görev alarak iþlerin düzenli yürümesini saðlarlar. Saðlam ve performanslý bir að yapýsý iyi bir mühendislik bilgisi ve becerisi gerektiriyor. Planlama, kurulum, yönetim, sorun çýktýðýnda doðru izleme metotlarýný kullanarak sorunu çözme gibi iþlerde kendisini iyi yetiþtirmiþ bir mühendis her zaman iyi kazanacaktýr.

Aslýnda sadece router kelimesi ile ilgili olarak bile onlarca farklý pozisyon var. Ama að ile ilgili en bilinen pozisyonlarý kýsa birkaç cümle ile açýklayalým:

Að Analisti

Bir bilgi iþlem aðýnýn kurulmasýnda en kritik yükü üstlenenler að analistleridir. Ýhtiyaçlarý iyi anlayýp að altyapýsýnýn tasarýmýný yapar, kullanýlacak donaným ve að trafiðini en iyi performansla saðlayacak ekipmaný belirler, kurulumun her aþamasýnda rol alýr. Çýkan sorunlarý ve performans problemlerini inceleyip çözümler üretir. Að ile ilgili teorik ve pratik bilgilere, WAN, LAN, VPN gibi yapýlara, að protokollerine hakimdir.

Að Yöneticisi / Sistem Yöneticisi

Þurada yazan bilgilerden alýntý yaparsak; “Þirket gereksinimlerine göre network tasarýmý ve yönetimi ve iþletim sistemlerinin (Windows Server, UNIX, LINUX, SUN gibi) tasarýmý, kurulumu ve yönetimi konularýndan sorumludur. Ayrýca yedekleme gibi günlük iþlemlerin yönetimi, kullanýcý gereksinimlerini karþýlanmasý ve iþlemleri içerir.

MCSE (Microsoft Certified Systems Engineer), Sun Solaris Certified Engineer, CISCO ve Linux sertifikasyonlarý bu görev içindir.”

Að Mühendisi

Daha çok fiziksel að iþleriyle uðraþýr. Kablo sistemleri, yerel ve geniþ að baðlantýlarý, router vb. ekipmanlarýn kurulumu ve ayarlarý, yönetim yazýlýmlarý, trafik izleme konularýnda çalýþýr.

Að Destek Uzmaný

Að ile ilgili kurulum ve kullaným sorunlarýna destek verir. Kablolama, að ekipmanlarý, að kurulumu ve bakýmý gibi görevlerde çalýþýr. Müþteriler ya da kullanýcýlarla yakýn temas halinde çalýþarak að sorunlarýný çözer.

Að Ýþletim Sistemi Uzmaný

Aslýnda bu pozisyonu daha çok “Windows Server Uzmaný”, “Unix Yöneticisi” gibi isimlerle duyarýz. Að yönetiminin donaným ve yazýlým olarak ayrý ayrý paylaþýldýðý þirketlerde iþletim sisteminin yönetiminden bu pozisyon sorumludur. Ýþletim sisteminin kurulumu, bakýmý, kullanýcý yönetimi, yedekleme yönetimi, eriþim denetimleri gibi yazýlým görevleri ile uðraþýr.