Şu adımları izliyoruz:

1. Office 2003′te Dosya-Aç menüsünü ya da Office 2007′de sol üst köşedeki yuvarlak menü düğmesinden Aç menüsünü seçiyoruz.
2. Açacağımız dosyayı buluyoruz. Ancak üzerine çift değil, tek tıklıyoruz.
3. Sağ alttaki Aç düğmesinin yanındaki oka tıklıyoruz. Açılan menüden en alttaki Aç ve Onar seçeneğini seçiyoruz.
4. Word, dosyamızı kurtarmaya çalışacaktır.

Eğer bu yolla da dosyamızı açamıyorsak, dosya onarım araçlarından birine müracaat etmek gerekecektir.

1. Rahatınızı bozun! Rahat koltuklardan baÅŸarı geleceÄŸine inanmıyorum. Ä°nsanlar “ama bu riskli” diyebilirler. Cevabım basit : “Risk sadece kadavralara lazım deÄŸildir”
2. Asla vazgeçmeyin! Neredeyse hiç bir şey ilk seferinde istendiği gibi olmaz. İşe yaramıyor gözüken yöntemler aslında öyle olduğu için değil belki de sizin çalışma şeklinizden dolayı işe yaramıyordur. Kolay olsaydı herkes yapardı, sizin yapma fırsatınız hiç olmazdı.
3. Vazgeçmeye karar verdiÄŸiniz an, baÅŸarıya tahmininizden daha yakın olabilirsiniz. SevdiÄŸim ve doÄŸru olduÄŸuna inandığım bir Çin atasözü vardır : “Vazgeçme isteÄŸi, baÅŸarmak üzereyken en yüksek seviyeye çıkar.”
4. Sıkıntılı anlarda, en kötü sonuca bile razı olmak yerine en kötünün seviyesini belirleyin. Çünkü aslında en kötü sonuç, önceden tahmin edilememiş sonuçlardır.
5. Kendinizi yapmak istediklerinize konsantre edin. Neye odaklanırsanız, ona doğru gidersiniz.
6. Fazla uzağa bakmayın. İçinde bulunduğunuz durum ne kadar kritik olursa olsun, çözümü uzaklarda değil bulunduğunuz zamanda arayın. Her şey gününde saatinde hallolur.
7. Sürekli ileri gidin. Yatırımı asla bırakmayın. Gelişimi asla bırakmayın. Sürekli yeni bir şeyler yapın. Şirketinizi geliştirmeyi durdurduğunuz anda geri gitmeye başlar. Azar azar da olsa her gün daha iyiyi hedefleyin. Kaizen felsefesini unutmayın. Küçük ilerlemeler büyük sonuçlar doğurur.
8. Çabuk karar verin. Bugünkü iyi bir plan, gelecekteki mükemmel plandan kat kat daha değerlidir.
9. Her şeyin önemini ve başarısını ölçün. Yemin ederim ki bu böyle. Ölçülen ve izlenen şey gelişir.
10. Ä°yi yönetilmeyen her ÅŸey bozulur. Ne olduÄŸunu anlamadığınız problemleri çözmek istiyorsanız, üzerinde yeteri kadar çalışmadığınız kısımlara bakmak için biraz vakit ayırın. Size garanti veriyorum, sorun orada…
11. Rakiplerinizi kollayın, ama kendi işinize daha çok yoğunlaşın. Rakiplerinize baktığınızda uzaktan her şey güllük gülistanlık gözükebilir. Unutmayın, dünyaya bile yeteri kadar uzaktan bakınca huzurlu bir yer gibi görünüyor.
12. İnsanların üzerinizde baskı kurmasına izin vermeyin. Kanuni olduğu müddetçe, siz de herkesin yaptığını yapma hakkına sahipsiniz.
13. Hayatın adil olmasını beklemeyin. Adil değil. Siz kendi doğrularınız ve vicdani anlayışınıza göre hareket edersiniz.
14. Problemlerinizi kendiniz çözün. Daha çok geliÅŸir ve daha iyi çözümler bulursunuz. Sony’nin kurucularından Masura Ibuka der ki, “Ä°ÅŸ hayatında ya da teknolojide baÅŸkalarını takip ederek baÅŸarılı olamazsınız.” Ya da bir Asya atasözünde dediÄŸi gibi, “Akıllı adamın danışmanı kendisidir.”
15. Çok ciddi olmayın. Rahat olun. Başarılarımızın en azından yarısı talihimiz sayesinde oluyor.
16. Her zaman gülümsemek için bir sebep vardır. Onu bulun. En azından hayat nimeti var. Ömür kısa… Uzun yaÅŸamak için deÄŸil, iyi yaÅŸamak için buradayız.

Ancak, bilişim uzmanları nispeten şanslı. Sahip oldukları bilgi birikimini ve yeteneklerini illa da bir şirket için kullanmak zorunda değiller. Hatta serbest çalışmaya, kendi işini yapmaya en müsait alanlardan birisi bilişim. Yeter ki, kendilerini geliştirmiş ve en azından temel seviyede İngilizce biliyor olsunlar.

Peki, diyelim ki başınıza olabilecek en kötü ihtimal geldi ve işinizden çıkarıldınız. Başka bir işe girmek de kriz sebebiyle zor. En azından sürekli bir işe girinceye kadar birşeyler yapmak lazım. Ne yapacaksınız?

Bu sorunun cevabını birkaç seçenekle verelim. Üstüne benzerlerini de siz ekleyin.

Öncelikle kesinlikle ümitsiz olmayın. Türkçemizde bu tür durumlarda ifade edilen ve bugünlerde sık duyduÄŸumuz bir söz var: “Allah bir kapıyı kapatır, diÄŸer kapıyı açar.” DiÄŸer kapılara karşı inancınız ve ümidiniz tam olsun.

Gelelim yapılabilecek iÅŸlere…

Yeteneğinizi kiralayın

Özellikle bir yazılımcıysanız, sizin bilgilerinize para ödemeye hazır bir çok insan olduğunu bilin. Örneğin Rent A Coder sitesinde yaptırmak istediği işler için yazılımcı arayan kişiler açık azaltmalar düzenleyerek en uygun fiyat veren yazılımcıları seçiyorlar. İşlem şöyle gerçekleşiyor:

1. Alıcılar işi yayınlıyorlar
2. Yazılımcı fiyat teklifi yapıyor.
3. Alıcının seçtiği kişi işi yapıyor. Bu sırada haftalık düzenli raporlar gönderiyor.
4. Yazılımcı işi teslim ediyor.
5. Alıcı onaylıyor.
6. Yazılımcı parasını alıyor.
7. Karşılıklı olarak birbirlerini değerlendiriyorlar.

Sitede bir yazılımcı için ipuçları, iletişim teknikleri, dokümantasyon için şablonlar içeren bir makaleler bölümü de var.

Bu konuda iş yapılabilecek diğer siteler şunlar:

• http://www.project4hire.com (Ä°ngilizce)
• http://www.topcoder.com (Ä°ngilizce)
• http://www.elance.com (Ä°ngilizce)
• http://www.projekurdu.com (Türkçe) – ÅŸimdilik proje az ama geliÅŸmeye müsait bir site
• Ayrıca sahibinden.com’un hizmetler bölümünde kendinizle ilgili ilan verebilirsiniz.

Uzaktan çalışın

Uzaktan çalışma (telecommuting) özellikle Amerika’da çok popüler bir yöntem. Internet baÄŸlantılarının iyi olması sebebiyle uzun yıllardır var ve popülaritesi gittikçe yükseliyor. Artık Türkiye’de de ADSL sayesinde uzaktan çalışmak verimli hale geldi.

Bu yöntemde genelde iş ilanlarına başvuruyor ve kabul edilirseniz verilen işleri şirketin bir elemanı gibi çalışarak yapıyorsunuz. Çalışmanızı periyodik raporlarla şirkete iletiyorsunuz. Bazı işler yazılı, sesli ya da görüntülü bağlantı gerektirebiliyorlar. Ya da bazı işler için arada sırada şirkete gelmenizi isteyebiliyorlar. Ama genelde evden çıkmadan iş yapabiliyorsunuz. Program yazmaktan teknik doküman hazırlamaya, test yapmaktan destek vermeye kadar bir çok alanda size uygun işler bulabilirsiniz.

Uzaktan çalışma ilanları bulabileceğiniz birkaç adres :

• http://www.tjobs.com (Ä°ngilizce)
• http://www.flexjobs.com (Ä°ngilizce)
• http://www.worldwideworkathome.com (Ä°ngilizce)

iPhone için uygulama yazın

Aslında bir yazılımcıya sadece iPhone için uygulama yazmayı tavsiye etmek dar bir kapsam sayılabilir. Ancak son dönemde en moda işlerden birisi bu. Ortak bir platform var, eğer yazdığınız uygulamayı kabul ettirebilirseniz hazır bir satış yeri var.

iPhone uygulamaları çok raÄŸbet gördüğü için güzel bir gelir elde edebilirsiniz. Hatta isterseniz ücretsiz bir uygulama yazıp bağışlarla bile geçinebilirsiniz. Nitekim bir Türk yazılımcının iPhone’da olmayan kes/yapıştır özelliÄŸini getiren ücretsiz uygulaması yüksek miktarda bağış almıştı.

iPhone uygulaması yazmak için işe yarayacak kaynaklar:

• iPhone uygulama geliÅŸtirme araç ve kılavuzları
• Amazon’dan iPhone Uygulama GeliÅŸtirme kitabı

Ãœcretli destek verin

GeniÅŸ bant Internet’in yaygınlaÅŸmasının en güzel yanlarından biri de uzaktan teknik yardım ve yönetim iÅŸlerini kolaylaÅŸtırması. BiliÅŸim sektöründe bugün bir çok teknik sorun uzak baÄŸlantılar yöntemiyle kolay ve masrafsız bir ÅŸekilde hallediliyor.

Uzman olduğunuz konularda, yardım ihtiyacı olan insanlara yazılı, sesli ve görüntülü bağlantı metotlarını kullanarak uzaktan ulaşabilir, sorunlarını çözebilir ve karşılığında ücret alabilirsiniz.

Mesela Crossloop.com sitesi bu tür bir teknik yardım topluluğu olarak hizmet veriyor. Uzman olduğunuz alanları ve müsait olduğunuz saatleri belirtiyorsunuz. Müşterileriniz size ulaşıp yardım talep ediyor. Siteden ücretsiz indirilebilen uzaktan yönetim programını kullanarak müşterinizin bilgisayarına müdahale ediyor ve sorununu çözüyorsunuz. Sitede uzmanlar hakkında başarı değerlendirmeleri yapılıyor. Böylece eğer insanları memnun edebiliyorsanız talibiniz de çok oluyor.

Benzer bir site de Experts Exchange. Bu sitede sorunlara verdiÄŸiniz yazılı cevaplar sayesinde gelir elde edebiliyorsunuz. Google’ın benzeri amaçla kurduÄŸu Google Answers sitesi 2 yıl önce kapandı ama sitedeki uzmanlar UClue.com’u açtılar. Yine bu sitede de uzmanlık alanınızdaki soruları cevaplayarak para kazanabilirsiniz. Yahoo’nun Answers sitesi ise gönüllü ve ücretsiz yardım esasına dayalı bir site. Ä°sterseniz bu sitede cevaplar yazarak kazandığınız puanları reklamınız olarak kullanabilirsiniz.

Henüz benzer bir Türkçe site yok. Ama işte size iş fikri. İnsanlara para kazandırabileceğiniz böyle bir siteyi siz açın o zaman.

Test Yapın

Geliştirilen yazılımlar ve web siteleri için üreticilerin bir test ekibi kurmaları her zaman mümkün olmuyor. UTest.com bu konuda yardımcı olmak üzere kurulmuş bir şirket. Siteye üye olan müşteriler, 150 ülkeden kayıtlı binlerce test uzmanına ürünlerini test ettirebiliyorlar.

Bir test uzmanı olarak UTest.com’a kayıt olabilir, bekleyen ürünleri test edip hata raporları girerek deÄŸerlendirme sonucuna göre ücret alabilirsiniz. Performansınıza ve ayırdığınız vakte baÄŸlı olarak yüksek miktarda gelir elde etme ÅŸansınız var.

Site test uzmanlarına Mastercard uyumlu bir ödeme kartı gönderiyor ve kazandığınız parayı kart hesabınıza yatırıyor.

Yazı yazın

EÄŸer yazabilme yeteneÄŸiniz varsa, nispeten daha az gelir getirecek ama zaman zaman “kısa günün kârı” sayılabilecek iÅŸler yapabilirsiniz. Türkiye’de ilk defa olarak Pilli sitelerinde baÅŸlayan bir uygulama ile makaleler yazıp okunma sayısına göre para kazanıyorsunuz. Bu yöntem hem sitelerdeki kaliteli içerik miktarını arttırıyor, hem de üyelerine ek bir gelir imkanı saÄŸlıyor.

Pilli sitelerinde yazı yazarak nasıl para kazanabileceğinizi şuradan öğrenebilirsiniz. Hatta gelirinizi arttırmanızı sağlayacak ipuçlarını da bulabilirsiniz.

Ücretli makaleler yazabileceğiniz Türkçe içerik sitelerini arıyorsanız şuraya, İngilizce içerik sitelerini arıyorsanız şuraya tıklayabilirsiniz.

Reklamdan para kazanın

Bir web siteniz varsa ya da web sitesi hazırlayabiliyorsanız, reklamlardan para kazanmayı da deneyebilirsiniz. Son zamanlarda sitelerine aldıkları reklamlardan yüksek meblağlar kazanan insanları görmek mümkün. Gerçekten yüksek rakamlar var. Tabii gelir miktarı sitenizin ilgi çekmesi ile doğru orantılı. Özellikle de arama motorlarında arandığında ilk sıralarda gözükmesi popülerliği ve dolayısıyla da reklam gelirlerini arttıracak bir etken. Sırf bu amaçla SEO denilen bir alan oluştu bile.

Peki siz nasıl reklamdan gelir elde edeceksiniz?
Google’ın Adsense programı ÅŸu sıralar en popüler ve en çok kazandıran reklam ortaklığı. Sitenize alacağınız reklamlara tıklandıkça hesabınızdaki para artıyor. Yalnız Google’ın kurallarının çok katı olduÄŸunu belirtmekte fayda var. Bu iÅŸe giriÅŸmeden önce ÅŸu yazıyı okumanız tavsiye olunur.

Ayrıca sitenize alabileceğiniz diğer reklam kaynakları:

• Gittigidiyor.com reklamları
• Kitapyurdu.com reklamları
• TextAdss

Kendi reklamlarınızı verin

Kriz zamanları girişimciler için fırsatlara dönüşebilir. Uzmanlık alanınızla ilgili hizmet reklamlarını Internet sitelerinde yayınlayarak kendinizi pazarlayabilirsiniz. Yazdığınız programı, yaptığınız web sitelerini, yazdığınız kitapları vb. her ne konuda bir şeyler ürettiyseniz, yüksek maliyetlere gerek kalmadan insanlara duyurabilirsiniz.

Internet reklamları için kullanabileceğiniz birkaç adres :

• Pilli Ä°lan
• Google Adwords
• ADNet reklam ağı

Kendi iÅŸinizi kurun

ve iÅŸte en son, ama hayatınızı en radikal biçimde deÄŸiÅŸtirebilecek önerimiz. Kendi iÅŸinizin patronu olun. Ekonomik kriz zamanları Türkiye’de hem en çok iÅŸyerinin kapandığı, hem de en fazla iÅŸ giriÅŸiminin yapıldığı dönemler. Zaten belki çalıştığınız yerde kafanızda çok güzel iÅŸ fikirleri vardı ama cesaretiniz yoktu. Ä°ÅŸte ÅŸimdi bir iÅŸiniz de yok, kaybedeceÄŸiniz ne var ki?

Önce benzerlerini sizin de bulabileceğiniz başarı hikayelerini okuyun. Sonra kendi işinizi yapmak için gereken bilgileri ve alabileceğiniz destekleri okuyun ve izleyin. Daha sonra da kolları sıvayın ve işe girişin.

Mesela linkibol.com’u kuran Volkan Özçelik’in yol hikayesi size bu konuda yardımcı olabilir. Yazıları tarih sırasına göre takip ederek geldiÄŸi noktayı ve yaÅŸadıklarını görebilirsiniz.

Evet, gördüğünüz gibi “bilgisayarcı adam” (tabiri her iki cinsiyete uygun olarak kullanıyorum, siz kendinize uyarlayın) iÅŸsiz kalmaz. EÄŸer iÅŸsizliÄŸiniz için oturup kendinize kahrediyorsanız, tahminen iÅŸ beÄŸenmiyor ya da üşengeçlik yapıyorsunuzdur.

Yazıyı konuya uyacak bir fıkrayla bitirelim. Dursun Temel’le karşılaÅŸtığında;
- “Duydun mu?” demiÅŸ, “Cemal açlıktan hasta olmuÅŸ. Durumu hiç iyi deÄŸil.”
- “Olur mu öyle ÅŸey?” diye kızmış Temel. “Karadenizli açlıktan hasta olmaz. Neden kimseden yardım istememiÅŸ?”
- Utanmış.
- Bak gördün mü? Açlıktan değil utancından hasta olmuş.

Krizlerin ve işsizliklerin hiç yaşanmamasını ama başımıza geldiğinde bunun hayatımızın sonu olmamasını diliyoruz.

Gösterilen tüm çabaya rağmen, dosyada hatalı bilgiler olabilir. Bildirmeniz halinde gelişimine katkıda bulunmuş olacaksınız.

Belli bir grup altında toplamadığımız ama çevremizdeki bilgisayar mühendislerinin yaptıklarına şahit olduğumuz bir çok iş var. Bazılarından bahsederek bu çalışmayı tamamlayalım.

EÄŸitmen/Akademik kariyer

Bilgisayar mühendisleri eğitimcilik kabiliyetleri varsa özel şirketlerde, eğitim merkezlerinde eğitim verebilirler. Ya da akademik kariyer yapmayı tercih edip üniversitede kalabilirler.

Son yıllarda özellikle sertifika eğitimleri yaygınlaştığı ve bilişim konusunda eğitmen açığı olduğundan kolaylıkla iş bulabilirler. Bazı eğitimleri verebilmek için özel sertifikalar alınması ya da sınavlara girilmesi gerekebilir. Özel eğitim kurumlarında eğitimler akşamları ya da haftasonlarında yoğunlaştığı için çalışma saatlerini dikkate almakta fayda vardır.

Satış Uzmanı

Mühendislik eğitimi aldıktan sonra satış işi yapılır mı? Bu yazıda sorunun cevabını vermeye çalışmış. Özetle, yazılım ya da çözüm satmanın diğer satış sektörlerinden ayrıldığını, teknolojik gelişmelerin getirdiği karmaşıklığı en iyi mühendislerin anlatabileceğini, böylelikle yanlış bilişim yatırımlarının önüne geçilebileceğini ve verimliliğin artacağını ifade ediyor.

Satış yeteneği olan, sosyal ilişkileri güçlü bilgisayar mühendisleri, teknik pozisyonlar yerine keyif alabilecekleri satış/pazarlama alanını düşünebilirler.

Dokümantasyon Uzmanı/Teknik Yazar

Yazılım/Donanım ürünleri ile ilgili kullanım kılavuzu, programlama kılavuzu vb. dokümanları hazırlar. Yardım dokümanlarını oluşturur. Sesli ya da görüntülü öğretici materyaller hazırlar. Örnek kullanım senaryoları oluşturur. Dokümantasyon sistemi için gerekli yazılım/donanım altyapısını planlar, yönetir ve geliştirir. Standartlara uyumu sağlar.

E-ticaret uzmanı

Elektronik ticaret gittikçe geleneksel ticaret yöntemlerinin yerini alıyor. Bilgisayar mühendisleri de e-ticaret sistemlerinin hem altyapı hem de işleyiş kısımlarında rol alırlar. E-ticaret donanım ve yazılım altyapısının kurulması, hazırlanması ve yönetilmesi, işlem güvenliğinin sağlanması, B2B (şirketler arası ticaret)- B2C (genel tüketici) vb. sistemlerin uygulanması gibi birbirinden farklı konularda uzmanlaşabilirler.

CIO

CIO(Chief Information Officer) ya da Türkçesiyle BiliÅŸim Direktörü, üst düzey bir yönetici pozisyonudur. Åžu yazıda anlatılışıyla, CIO’lar ÅŸirketlerin biliÅŸim vizyonunu belirler, teknoloji bütçelerini yönetir, stratejik teknoloji yatırım kararlarını verir ve yapılan yatırımların getirisini ölçer.

CIO ve sorumlulukları ile ilgili olarak Mehmet Nuri Çankaya’nın hazırladığı ÅŸu ses kaydı dinlenebilir.

GiriÅŸimci/Ä°ÅŸveren

Bilgisayar mühendisleri çoğunlukla şirketlerde uzman olarak çalışırlar. Ancak girişimciliğin önem kazandığı ve insanların aklına günde üç tane bilişim projesi geldiği bugünlerde fikirlerin bir projeye ve daha sonra şirkete dönüşmesi çok rastlanan bir durum oldu.

Ticaret ya da yöneticilik yeteneği olan mühendisler kendi firmalarını kurup hayallerini kazanca dönüştürebilirler. Aslında sadece iyi bir fikir sahibi olmak girişimcilik için yeterlidir, ama gelir elde edebilmek ve daha sonra büyüyebilmek için ticaretin kurallarını bilmek gerekir.

Kendi işini kurmayı tercih eden bilgisayar mühendisleri, satıştan desteğe, ürün geliştirmeden muhasebeye kadar bütün işleri yapmak durumunda kalabilirler.

Grafik ile ilgili iÅŸler çoÄŸunlukla üniversitelerin güzel sanatlar fakülteleri mezunları tarafından yapılır. Ancak, yeteneÄŸi doÄŸrultusunda bilgisayar mühendislerinin multimedya çalışmaları yapmaları sık karşılaşılan bir durum. Ayrıca oyun yapımı vb. iÅŸlerde grafik bilgisinin yanısıra mühendislik bilgisine de ihtiyaç duyuluyor. Ä°ngilizce’de Computer Graphics (CG) olarak adlandırılan bu alan hem grafik hem de animasyon konularını içinde barındırıyor.

Multimedya ya da diğer bir deyişle çokluortam grafik yanında ses ve video üzerinde çalışmaları da içeriyor. Dolayısıyla çok farklı iş alanları ve pozisyon var. Temel başlıkların yanında iş ilanlarında Flash uzmanı gibi tek bir yazılımın uzmanlığına dair pozisyonlara da bol miktarda rastlanıyor.

Indiana Ãœniversitesi’nin bir makalesinde multimedya konusunda farklı kategorilerde bir çok iÅŸ alanı yer almış. Bunların içinden genel sayılabilecek birkaç tanesini açıklayalım.

2D/3D Grafik Uzmanı

Web siteleri, tanıtım CD’leri, oyunlar, eÄŸlence amaçlı yazılımlar vb. teknoloji ürünlerinde hoÅŸumuza giden resim ve tasarımlar bu uzmanların elinden çıkar.

Hayal güçlerinin geniş olması ve yaratıcılık gibi kabiliyetler kariyer yolunda önemli kriterlerdir. Photoshop, AfterEffects, 3D Studio Max gibi bilgisayar programlarını öğrenmiş olmaları beklenir.

Animasyon Uzmanı

Çizgi filmlerde vb. izlediğimiz çoğu animasyon karakteri aslında teknik olarak çok karmaşıktır. Bir karakterin tasarlanması, hareket ettirilmesi, bir hikaye doğrultusunda farklı sahnelerin ve animasyonların oluşturulması uzman çabalar gerektirir.

Animasyon uzmanları yeteneklerini, hayal güçlerini ve bilgisayar programlarını kullanarak projeler üretirler. Yapılan işin büyüklüğüne göre ekipler halinde çalışabilirler. Bu tür mesleklerde mesai saati kavramı pek olmaz. Hatta gece daha rahat çalışabilirler. Flash, Maya, LightWave gibi bilgisayar programlarını bilmeleri gerekir.

Multimedya/Grafik Tasarımcısı

Multimedya tasarımcıları hem grafik hem de animasyon konusunda bilgi sahibidir. Ses, görüntü, animasyon, çizim, fotoğraf gibi malzemeleri kullanarak prodüksiyonlar yaparlar. Kullanacağı teknik araçlara ve bilgisayar programlarına en iyi şekilde hakim olmaları önemli bir özelliktir.

TV, reklam, bilişim gibi farklı sektörlerdeki firmalarda çalışabilirler. Çoğunlukla kendi işyerlerini kurarlar.

Multimedya Programcısı

Multimedya programcıları tasarımcılardan gelen bilgilere baÄŸlı olarak, yazıdan videoya kadar bir multimedya ürününde hayati fonksiyonları yerine getirecek tüm bilgisayar programlarını yazarlar. GeliÅŸtirdikleri ürünler Internet’te, televizyonlarda, CD-DVD’lerde, kiosklarda, oyun konsollarında ya da cep telefonlarında kullanılabilir.

Yapılan projelere bağlı olarak ekip halinde çalışabilirler. Tasarımcılar, animasyon uzmanları vb. ile koordineli iş yapmaları gerekebilir.

Streaming Video Uzmanı

Internet baÄŸlantı hızlarının artmasıyla, Internet’ten video yayıncılığı da bir iÅŸkolu haline geldi. Televizyonların Internet üzerinden yayınları, Internet televizyonları, Vlog (video günlük) siteleri, görüntülü sohbet sistemleri uzunca bir süredir boy gösteriyor.

Streaming (akan, canlı) video uzmanları bu yayınları üretmek ve kontrol etmekle sorumludur. Kaliteli ve sorunsuz bir yayın sağlamak, farklı bağlantı hızlarına göre performanslı yayın yapacak sistemleri yönetmek, daha sonra izlenmek üzere yayınları kaydetmek gibi işlerle uğraşırlar.

Sanal Gerçeklik Uzmanı

Sanal gerçeklik hem çok eski hem de çok yeni bir kavram. Gerçek dünyanın sanal bir karşılığını oluşturmak ve gerçekmiş gibi hissetirecek araçları kullanarak bu dünyayı yaşatmak olarak açıklayabiliriz. Üç boyutlu gözlükler, VRML gibi yazılımlar seneler öncesinden vardı. Ancak yavaş Internet bağlantıları vb. sebebiyle gündemden düştü. Şimdi ise gelişen teknolojilere bağlı olarak yeniden popüler oluyor.

Son dönemde Second Life gibi sanal sosyal platformlar yaygınlaÅŸmaya baÅŸladı. Önümüzdeki yıllarda 3D gözlük gibi araçları da kullanarak bu platformları “hissederek yaÅŸayabileceÄŸiz.”

Sanal gerçeklik konusunda çalışanlar aslına benzer sanal dünyalar oluşturabilmek için çeşitli donanım ve yazılımları üretir, kullanır ve geliştirirler. Şu an için olmasa da gelecekte aranan bir pozisyon olacağını söyleyebiliriz.

Eğitim tasarımcısı

Eğitim alanı ile ilgili gibi görünmekle birlikte, eğitim tasarımcıları işlerinde multimedya öğelerini bol miktarda kullandıklarından bu kategori altında değerlendirmek daha doğru.

Eğitim tasarımcıları öğrenmede kullanılacak materyalleri planlayan, tasarlayan, geliştiren ve değerlendiren kişilerdir. Yeni nesil eğitim tasarımcıları ise Eğitim tasarımcısı ne iş yapar? başlıklı makalede de yazdığı gibi, bu süreçlerde teknolojiyi kullanarak bilişsel eğitim dediğimiz çok yönlü öğrenme tekniklerini kullanan materyaller tasarlar. Dolayısıyla, e-öğrenme, Internet, multimedya alanlarında kendilerini yetiştirmeleri gerekir.

Internet’in hayatımızın her noktasında yer almasının bir sonucu olarak web siteleri ile ilgili iÅŸler biliÅŸim mesleklerinin önemli bir alanı haline geldi.

DiÄŸer çoÄŸu alandan farklı olarak bu alandaki iÅŸler genelde üniversitede deÄŸil kurslarda öğreniliyor. Ãœniversiteyi kazanamayan gençlerin ilk olarak koÅŸtukları yerler web tasarımcılığı vb. kurslar… Ama bilgisayar mühendisliÄŸi disiplinini almış öğrenciler diÄŸer biliÅŸim alanlarında olduÄŸu gibi web iÅŸlerinde de öne çıkıyor.

Bugün bir çok popüler web sitesi aslında en başında tek kişilik projeler olarak başlıyor. Tek bir kişi hem webmaster, hem tasarımcı hem de programcı olarak çalışıyor. Ancak özellikle kurumsal ya da büyük ölçekli projelerde her görevin ayrı kişilerce paylaşılması şart.

En çok karşılaşılan web pozisyonları şöyle :

İçerik Yöneticisi

Bir web sitesinin içeriğinden sorumlu kişidir. Sitedeki yazılı, sesli ya da görüntülü içeriğin planlanması, eklenmesi, kontrolü ve yönetimi ile uğraşır.

Web sitesi kavramı, statik bir tanıtım sitesinden milyonlarca ziyaretçi alan haber sitelerine, topluluk portallerinden şirket içi intranetlere kadar geniş bir alan için kullanıldığından içerik yöneticilerinin görev çeşitliliği daha iyi anlaşılabilir.

Yorum editörlüğü, video editörlüğü, web reklamları yönetimi gibi pozisyonlar bu konuda son zamanlarda kariyer sitelerinde en çok aranan işler olarak karşımıza çıkıyor.

Web Tasarımcısı

Web tasarımcıları, bir web sitesinin görünümünden, tasarımından ve kullanılabilirliğinden (usability) sorumlu kişilerdir. Web tasarımcısı olmak hem grafik, hem multimedya hem de programlama konusunda bilgi sahibi olmak demektir. Web sayfalarının standartlara uyumluluğu, yerleşiminin düzgün olması, renk uyumu, çekiciliği, hızlı ve kullanışlı olması web tasarımcısına bağlıdır.

Web tasarımcıları gerektiÄŸinde müşterilerle birlikte çalışarak ihtiyaçlarını öğrenir ve bunları en iyi karşılayacak tasarımı üretirler. Ä°yi bir web tasarımcısının nasıl olması gerektiÄŸini Mehmet DoÄŸan’ın ÅŸu ironik yazısında bulabiliriz.

Web GeliÅŸtiricisi

Özellikle web tabanlı uygulamalar geliştiren yazılım mühendisleridir. Yazılım ile ilgili tüm disiplinler web geliştiricileri için de geçerlidir.

Web geliştiricileri işlerini yapmaları için gereken temel bilgilerin yanında ilgili programlama dillerini ve script dillerini öğrenirler. Web standartlarını, HTML, CSS gibi kavramları bilmeleri gerekir. Genelde dinamik web uygulamaları geliştirdikleri için veritabanı, XML gibi konularda da bilgi sahibi olmalıdırlar.

Web uygulamaları tarayıcı programları üzerinde çalıştıkları için farklı teknik ve uygulamalar içerirler. Çalışma ortamlarından kaynaklanan kısıtlamaları vardır. Web geliştiricileri en iyi sonuçları almak için hazır uygulama çatıları ve kod kütüphaneleri kullanabilirler.

Webmaster/Web Sitesi Yöneticisi

Web siteleri için alan adı almak, hosting(yer) kiralamak, hazırlanmış projeleri yüklemek, çalışır hale getirmek, arama motorlarına kaydettirmek, yönetmek, hatalarıyla uÄŸraÅŸmak, kullanım istatistiklerini inceleyerek gerekli iyileÅŸtirmeleri yapmak, yedek almak, bakım ve versiyon güncellemeleri yapmak vb… Web sitesi yöneticilerinin uÄŸraÅŸması gereken bir çok konu vardır.

Web sitesi yöneticileri ayrıca temel anlamda güvenlik ve yetkilendirme işlerini de üstlenirler. Yine yönetilen siteye bağlı olarak mesela forum yöneticiliği gibi bir görevi de yapabilirler.

Geniş bir alanda çalışmayı gerektiren ancak keyifle yapılabilecek bir iştir. Web sitesi yöneticileri teknolojiyi en sıkı takip etmesi gereken kişilerdendir.

Profesyonel Blog Yazarı

Blog bir nevi Internet günlüğü demek. Blog yazarlığını gelir getiren bir iş olarak anlatmak ilginç görülebilir. Bundan birkaç sene öncesinde böyle bir kavram bile yoktu. Ancak artık özellikle yurtdışında ilanlarla blog yazarları aranıyor. Kendi açtığı bloglardan yılda 1 milyon dolar kazanan insanlar var.

Profesyonel blog yazarları şu İngilizce yazıda anlatıldığına göre; şirket bloglarını yönetir, okuyucuların ilgisini çekecek konularda araştırmalar yapar ve yazılar yazar. Blog popülaritesini yükseltmek için gereken mesleki ve sosyal bağlantıları kurar. Reklam ve pazarlama amaçlı çalışmalarda bulunur. Şirketinin bilinirliğini arttıracak ve hedef kitlesini etkileyecek mesajları blog yazılarında verir.

SEO Uzmanı

SEO da yeni bir kavram. Kısaltmanın açılışı Search Engine Optimization (Arama motoru iyileÅŸtirmesi) anlamına geliyor. Daha iyi anlaşılması için, aradığınız sitenin mesela Google’da ilk sonuçlarda çıkmasını saÄŸlamak desek yanlış olmaz.

Internet’te bilgiye ihtiyacı olan herkes arama motorlarını kullanıyor. Dolayısıyla aslında aradığınız bilgi var olduÄŸu halde arama motorunun yeteneÄŸi, arama tekniklerinin doÄŸruluÄŸu ve sitelerin kullandıkları teknolojiler bilgiye ulaÅŸmanızı engelleyebilir. SEO uzmanları bilginin arama motorları tarafından ulaşılabilir olmasını saÄŸlarlar.

Google’ın kendi destek sayfasında SEO uzmanlarının yaptıkları ile ilgili ÅŸu bilgiler veriliyor: “Sitenizin içeriÄŸine ve yapısına iliÅŸkin önerilerde bulunurlar. Teknik geliÅŸtirme önerileri getirirler. Anahtar kelime kullanımı ile ilgili çalışmalar yaparlar. Arama motorlarının sevdiÄŸi yöntemleri uygularlar.” Ayrıca, aynı yazıda bir SEO uzmanı ile çalışmak isteyenlere tavsiyeler de bulunuyor.

Internet Operasyonları Sorumlusu

Internet operasyonlarından sorumlu olan kişiler, kurumsal sitelerin planlamasından bakımına kadar tüm süreçlerini yönetirler.

Sitelerin tasarım/geliştirme/test ekiplerinin yönlendirilmesi, proje yönetimi, bütçe ve planlama, güvenliğin sağlanması gibi konularda çalışırlar.

Bilgisayar dünyasında bazı pozisyonlar şirket içi süreçleri yürütür. Mesela bir yazılımcı kendi odasındaki arkadaşları haricinde kimseyi görmeden bir günü geçiriyor olabilir.

Bazı görevler ise müşterilerle birlikte çalışmayı gerektirir. Teknik destek bölümlerinde çalışan mühendisler genelde yerinde ya da telefonla destek verirken müşterilerle vakit geçirir. Bu sebeple destek işi yapanların dışa dönük, ağzı laf yapan, sorunlara analitik yaklaşan ve ikna kabiliyeti yüksek kişiler olmaları başarılarını ve kariyer gelişimlerini olumlu etkiler.

Teknik Destek Uzmanı

Bir ürün ya da teknoloji konusunda şirket personeline veya müşterilere destek hizmeti veren kişilerdir. Çalışma şekilleri ve kullandıkları araçlar iş yaptıkları alana göre değişebilir. Mesela donanım destek uzmanları birebir yerinde çalışma yaparken, bir web hosting destek uzmanı sadece e-mail yoluyla destek verebilir.

Teknik destek uzmanlarının genellikle yürüttüğü bir görev de kullanıcı eğitimleridir. Bir programın temel kullanımı, bir cihazın kurulumu, bir web sitesinin ayarlarının yapılması gibi konularda eğitim verebilir veya kullanım kılavuzları hazırlayabilirler.

Yardım Masası Uzmanı

Müşterilere uzaktan destek verilmesi amacıyla kurulan çağrı merkezleri ve yardım masası (help desk) bölümlerinde çalışan uzmanlar genelde sesli ya da yazılı destek verirler. Alanları ile ilgili her konuda sorunlarla karşılaştıklarından destek verdikleri konuları genelde iyi bilirler.

Kısa sürelerde sorun çözmeleri beklendiğinden zaman kullanımı ve sonuca ulaşma konusunda kendilerini geliştirmeleri gerekir.

1./2./3. Seviye Teknik Destek Mühendisi

Ülkemizde pek bilinmeyen bir teknik destek seviyelendirmesi vardır. 1. seviye genel anlamda verilen teknik destek demektir. Yardım masası, Internet sayfası, e-mail vb. yollarla hizmet verilir. 2. seviye destek daha spesifik sorunlarda daha uzman personel ile verilen destek hizmetidir. Gerektiğinde yerinde müdahale yapılır. 3. seviye ise diğer seviyelerde çözülemeyen bir sorun için o işi en iyi bilen kişilerce verilen uzman desteğidir.

Bilgisayar mühendisleri bilgi ve tecrübelerine bağlı olarak bu üç seviyede de çalışabilir.

Uygulama Uzmanı

Uygulama uzmanları daha çok büyük ölçekli müşterilerde bir yazılımın, bir cihazın vb. o müşteriye özel kullanımını sağlamak ve sistemlerine adapte etmek üzere çalışan kişilerdir. İşleri gereği gittikleri yerlerde projeleri sonuçlanıncaya kadar vakit geçirmeleri gerekebilir.

Uzmanlık durumlarına göre bir çok projede çalıştıklarından kendilerine sağladıkları çevreyi kullanarak kariyerlerine yön verebilirler.

Bilgisayar mühendisliğinin en çok bilinen bir alanı yazılımsa diğeri de donanımdır. Özellikle temel elektronik bilgisine sahip olan ya da elektronik araçlara meraklı öğrenciler öğrenim hayatı sırasında donanım alanına yönelirler.

Türkiye donanım konusunda çok üretici olmayan bir ülke. Daha çok satış ve montaj ağırlıklı çalışan bilgisayar piyasası son yıllarda büyük firmaların üretim tesisleri kurmasıyla yeni yeni kendi markalarını ortaya çıkarmaya başladı.

Bugün dünya çapındaki bir kaç markamızın arkasında yetenekli bilgisayar mühendislerinin çabası var. Özellikle elektronik dünyasına meraklı olanların bu alanda kendilerini yetiÅŸtirmeleri Türkiye’nin de faydasına olacaktır.

Ayrıca son yıllarda yazılım ve donanım bütünleÅŸmesine dayanan teknolojiler (VOIP, Embedded Sistemler, Robotik) büyük ivme kazandı. Bu alanların alt kollarında uzmanlaÅŸmak ve hayatını devam ettirmek mümkün…

Gelelim pozisyonlara…

Donanım Teknisyeni/Mühendisi

Bilgisayar donanım mühendisi elektronik mühendisi gibidir ama bilgisayarlarla uğraşır. Çip teknolojileri, devre ve kart tasarımları, donanım parçalarının tüm üretim aşamaları, bilgisayar montajı, modem, yazıcı, monitör vb. teknolojiler bu pozisyonun ilgi alanıdır. Sadece Ar-ge ile uğraşabildikleri gibi üretim, montaj, tamir, bakım gibi süreçlerde de çalışabilirler.

Donanım teknisyenliÄŸi sadece “teknik servisçilik”, “makine toplama” iÅŸi deÄŸildir. Ãœlkemizde bilgisayar parçalarının çip seviyesinde tamirine hatta üretimine kadar uzmanlaÅŸmış firmalar var. Bu noktada öğrencilerin ufkunu geniÅŸ tutup uzmanlaÅŸabileceÄŸi noktalara yönelmesi gerekir.

Kontrol Mühendisi

İTÜ Kontrol Mühendisliği bölümü tanıtım dokümanına göre:

Kontrol Mühendisi; elektrik, elektronik, mekanik ve bilgisayar tabanlı tüm endüstriyel üretim sistemlerinin amaçlanan ve planlanan biçimde çalışmasını sağlar. Otomatik kontrol teorisi ve uygulamaları, endüstriyel otomasyon, ölçme, robotik, bilgisayar tabanlı endüstriyel bilişim sistemlerinin tasarımı ve uygulamaları konularında çalışır.

Bu mühendisler, çeşitli fabrikalarda ve endüstriyel işletmelerde bakım, onarım işlerinde ya da hizmet sektörünün otomasyon işlerinde de çalışabilirler.

Robotik Uzmanı/Mühendisi

Robot tasarlar, üretim ve geliştirmelerini yapar, çalışmaları için gerekli yazılım uygulamalarını geliştirir. Bugün araştırma araçlı robotlar olduğu gibi özellikle endüstriyel alanda robot kullanımı yaygın olduğundan farklı görevleri yerine getirecek robotların geliştirilmesi, programlanması robotik uzmanlarının işidir.

Embedded (Gömülü) Sistemler Uzmanı

Gömülü sistemler genelde özel bir amaç için tasarlanmış küçük bilgisayarlardır. Bir MP3 çaların, robotun, trafik ışıklarının, fabrika makinelerinin ya da benzer bir cihazın içine yerleşik olabilir.

Genelde gerçek zamanlı, normalden küçük ve yüksek performans vermesi gereken bilgisayar yapıları olduÄŸu için bu sistemler ile uÄŸraÅŸan uzmanlar özel çözümler geliÅŸtirirler. Anlık bilgiye ulaÅŸabilen çipler, hafızada az yer kaplayan uygulamalar, donanım diline yakın iÅŸletim sistemleri gibi…

Assembly, C++ gibi programlama dillerini ve özel Linux işletim sistemlerini öğrenir ve kullanırlar.

Telekom Mühendisi

İletişim alanındaki teknolojileri tasarlayan ve uygulayan kişidir. Mesela cep telefonu santralleri, kablosuz ağ sistemleri, Internet altyapı sistemleri telekom mühendisinin çalışabileceği alanlardır.

Şebekelerin planlamasını yapar, kullanılan cihaz ve ekipmanların temini, kurulması ve bakımı ile uğraşır. Telefon altyapıları, mesajlaşma sistemleri, PBX vb. santraller, çağrı merkezi altyapıları, ADSL ağları, baz istasyonları telekom mühendislerinin üzerinde çalıştıkları konulardır.

VOIP Mühendisi

Internet üzerinden ses iletimi anlamına gelen VOIP teknolojisi önümüzdeki yılların en popüler iletişim teknolojilerinden birisi olacak. Telefon kablosu üzerinden ya da kablosuz olarak sesin hatta görüntünün iletilebiliyor olması hem maliyetleri azaltıyor hem de yeni ufuklar açıyor. Bugün bir çok şirketin çağrı merkezleri VOIP teknolojisini kullanıyor. Videofon gibi bir yenilik VOIP sayesinde mümkün oluyor.

VOIP mühendisleri sesin güvenli ve performanslı iletimi, bu amaçlı santrallerin üretimi ve geliştirilmesi, gerekli ağ altyapısının oluşturulması, ses iletim protokolleri ve yazılımlarının geliştirilmesi gibi işler yaparlar. VOIP sistemlerinin kurulumu, yönetimi ve bakımı gibi hizmetleri yürütürler.

Sistem Tasarımcısı

Donanım anlamında sistem tasarımcısı, küçük bir cihazın tasarımından komple bilgi işlem sistemlerinin tasarımına kadar geniş bir yelpazede iş yapan kişidir.

Mesela devre tasarım yazılımları kullanarak elektronik devreler tasarlar. SCADA denen endüstriyel tasarım sistemlerini kullanarak bilgisayar kontrollü otomasyon projeleri üretir. Tüketici elektroniği kapsamındaki MP3 çalar, dijital fotoğraf makinesi gibi cihazların tasarımını yapar.