Bu yazý Bilgisayar mühendisi ne iþ yapar? adlý çalýþmanýn 2. bölümü…

Ýþ hayatýnda bilgisayarlaþmanýn artmasýyla çok miktarda veri depolanmaya baþladý. Artýk bilgileri kaydetmekten çok bu verilerin analiz edilmesi ve iþlenmesi önem kazanmaya baþladý. Ýþ zekasý, OLAP, veri madenciliði gibi terimler fazlasýyla hayatýmýza girdi.

Bilgisayar mühendisleri verilerin ve içinde tutulduklarý veritabanlarýnýn yönetimi ile ilgili bir çok pozisyonda yer alýyorlar.
Ýþte bu pozisyonlardan bazýlarý:

Veri Yöneticisi

Veri yönetimi ile “veritabaný yönetimini” birbirinden ayýrt edilmesi gerekir. Veri yöneticileri, verinin anlam ve kullanýmý üzerinde odaklanan kiþilerdir. Buna karþýlýk, veritabaný yöneticileri, veritabaný uygulamalarýnýn güvenilirliði, bütünlüðü ve performansý ile ilgili teknik tabanlý kiþilerdir.

Veri yöneticisi veriyi kullanýcýlar tarafýndan kullanýlmaya hazýr hale getirir. Bunun için daha çok analiz etme, veri toplama ve dizayn aþamalarýnda yer alýr.

Veri Analisti

Veri ambarý, bir kuruluþun tarihsel verilerinin diðer bir deyiþle kurumsal hafýzanýn muhafaza edildiði yerdir. Yönetimin karar destek sistemi için gerekli ham verileri tutar. Veri analisti, veri ambarý üzerinde çok miktarda veri üzerinde çok karmaþýk sorgulama ve analizleri gerçekleþtirerek sonuçlar üretir. Bu esnada kullandýðý araçlarýn genel adý Veri Madenciliði ya da OLAP araçlarýdýr.

Veri Mimarý

Veri mimarý bir kuruluþun verileri doðru kullanarak stratejik hedeflerine ulaþmasýný saðlar. Veri yapýsýnýn en önemli bileþenlerinden biri metadatadýr. Metadata “veri hakkýnda veri“ anlamýndadýr. Mesela þirket/kuruluþ bir ERP sistemi kuracaksa, metadata ERP sisteminde hangi verilerin takip edileceðini belirleyen yapý demektir. Veri mimarý metadata bilgilerinin doðru tanýmlanmasýndan, þirketin ihtiyacý ve hedeflerine uygun olmasýndan ve doðru teknolojik araçlarýn seçiminden sorumludur.

Veri Modelleme uzmaný

Veri Modelleme, verilerin þekil ve metin olarak ifade edilmesidir. Örneðin bir þirket iþe alacaðý elemanlar için seçme ve yerleþtirme sistemi kuracak olsun. Ýþlemin süreçleri, baþvuran kiþi ve ÝK personeli arasýndaki bilgi akýþý gibi sistem bileþenleri belli þekillerle ve destekleyen anlatýmlarla bir model olarak tanýmlanýr. Dolayýsýyla sistemi ifade etmek kolaylaþýr. Veri modelleme uzmaný bir taraftan modelleri kurarken, bir taraftan da gereken veritabaný tablo tasarýmlarýný yapar.

Veri Madencisi

Aslýnda veri analistliðine benzeyen bu pozisyon, anlamsýz görünen verilerden belli metodolojiler kullanarak anlamlý sonuçlar ve istatistikler çýkarýr. Bir kurumun geçmiþ yýllara ait satýþ verilerini OLAP araçlarý ve sorgularla inceleyip hangi aylarda satýþlarýn yükseldiði, bir kampanya yapýldýðýnda satýþlara nasýl etki yaptýðý vb. raporlarý hazýrlar.
Son yýllarýn en gözde mesleklerindendir. Büyük veritabaný firmalarý veri madenciliði alanýna milyar dolarlar yatýrmaktadýr. Dolayýsýyla önümüzdeki yýllarda da popülaritesinin devam etmesi bekleniyor.

Veritabaný Yöneticisi

Þurada yazan bilgilere göre;

Veritabaný basit olarak bilgi depolayan, bu bilgiyi verimli ve hýzlý bir þekilde yönetip deðiþtirebilen bir yazýlýmdýr. Veritabaný, bilgi sisteminin kalbidir ve etkili kullanmakla deðer kazanýr. Bir veritabaný bir kütüphanenin mükemmel bir indeks sistemi olduðu gibi , ayný zamanda kütüphanenin kendisi de olabilir.

Veritabaný yöneticisinin görevleri kýsaca þu baþlýklar altýnda toplanabilir : Veritabaný yazýlýmýnýn Kurulmasý ve versiyon takibi, veritabaný oluþturulmasý, Kullanýcý yönetimi, yedekleme, performans ayarlarý vb.

En bilinen ve çok kullanýlan veritabaný yazýlýmý Oracle. Oracle veritabaný yöneticileri bugün çok iyi ekonomik þartlarda çalýþýyor. Kendini geliþtirmek isteyenler için eðitim imkaný ve kaynak þansý fazlasýyla var.

Veritabaný Mimarý

Veritabaný Mimarý ve diðer veritabaný yönetimi pozisyonlarý ile ilgili þu adreste güzel açýklamalar yapýlmýþ.

Veritabaný mimarlarý yeni bir veritabanýnýn tasarlanmasý ve oluþturulmasý görevlerini yerine getirir. Veritabaný mimarý, sadece yeni tasarým ve geliþtirme iþine bakar. Bakým, idare, ve kurulan veritabanlarý ve uygulamalarýn ayarlarýna karýþmaz. Mantýksal veritabaný modelini olusturur. Fiziksel veri modeline dönüþümü saðlar. Ýndeksleri oluþturur. Yedek ve geri kurtarma stratejilerini belirler.

Veritabaný Güvenlik Uzmaný

Veritabaný güvenlik uzmaný sistem güvenliði ve veri güvenliði denilen iki iþi yapar.

Sistem güvenliði iþinde, veritabanýna baðlanan kullanýcýlarýn yetkisi var mý, gerekli denetlemeler yapýlýyor mu, saðlýklý çalýþma için gerekli fiziksel ve tasarým kaynaklarý yeterli mi gibi iþleri yönetir. Ayrýca að üzerinde verinin þifrelenmesi, sisteme yapýlan saldýrýlar, þifre politikalarý gibi konularda çalýþýr.

Veri güvenliðinde ise, kullanýcýlarýn veritabaný þemasýnda nerelere eriþim yetkileri var, kullanýcýlar bir tablo üzerinde hangi iþleri yapmaya yetkilidir gibi kontrolleri yapar. Veri bozulmalarýna sebep olabilecek iþlemleri takip eder. Tasarým hatalarýný uzmanlarýna iletir.

Ayrýca veriambarý yöneticisi, performans analisti, veritabaný optimizasyon uzmaný gibi pozisyonlar da var. Kullaným alanlarý geniþ olduðundan veritabaný ile ilgili çok farklý pozisyonlarda çalýþma imkaný bulunuyor.