Bilgisayar mühendisliðinde okuyorum. Henüz hangi alana yönelmem gerektiðine karar veremedim. C# mý öðrenmeliyim, Java mý? Web iþine girsem olur mu? Robotla mý uðraþsam, að yönetmeyi öðrenip Cisco ya da MCSE mi alsam? Ben gelecekte ne olacaðým?

Bugün bir çok üniversite öðrencisi ayný duygularý bir þekilde yaþýyor olmalý… Okul bittikten sonra, baþdöndürücü bir hýzla ilerleyen teknolojinin neresinden tutulabilir sorusunu cevaplamaya çalýþalým. Hedef para kazanmak, çok para kazanmak, þöhret kazanmak, kendimizi tatmin etmek, sadece millete hizmet etmek, yeni buluþlar yapmak gibi çok çeþitli bir yelpazede olabilir. Amacýmýz bilgilendirmek… Seçimi yapýp geleceðine karar vermek okuyanlara kalmýþ.
Yazý çok fazla link içeriyor. Onlara bakarken konudan kopmamaya çalýþýn.

Önce Geleceðin 10 Web Eðilimi ile baþlayalým:

1- Semantik Web

“Web için bir hayalim var, öyle ki bilgisayarlar web üzerindeki bütün veriyi, içerikler, linkler ve insanlarla bilgisayarlar arasýndaki bütün iþlemler gibi, analiz etmeye muktedir olacaklar. Henüz ortaya çýkmamýþ olsa da, ortaya çýktýðý zaman Semantic Web ticaretin günlük mekanizmalarý, bürokrasi ve günlük yaþamlarýmýz birbiri ile konuþan makinalar tarafýndan yürütülecek. Ýnsanlýðýn asýrlardýr konuþup durduðu “akýllý ajanlar” nihayet gerçekleþecek.”

Internet’in mucidi olarak adlandýrýlan Tim Berners Lee’nin ortaya attýðý bu kavram yukarýdaki sözlerinde açýkça anlaþýlýyor.

Temel olarak, tüm web uygulamalarý belirli protokolleri kullanarak içerik üretecekler. Bu içerik baþka site ve uygulamalar tarafýndan eriþilebilecek ve bir araya getirilebilecek. Þu sayfadan aldýðým metni paylaþayým:

“Semantik Web Projesinin amacý, internetteki milyonlarca bilgiyi tasniflemek. Örnek olarak, internetin ve e-ticaretin bu yüzyýl içinde katedeceði yolu göz önüne alýrsak, ilk kitap sipariþini 18 yaþýnda yapan bir kiþi, 50 yýl sonra 68 yaþýnda geldiðinde internetten yaptýðý tüm sipariþlerin dökümünü alabilir, bunlarý ürün tipi veya satýcý bazýnda tasnifleyebilir. “

Son olarak, þu yazý güzel bir açýklama olabilir.

2- Yapay Zeka

Bilgisayar tarihinin en eski konularýndan birisi olan yapay zeka hakkýnda google’da tonlarca sonuç bulabilirsiniz. Yapay zekanýn web üzerinde kullanýmý ise genelde arama motorlarý, siteler için akýllý yardýmcýlar, borsa vb. analiz yazýlýmlarý gibi uygulamalarda görülüyor. Arama motorlarýna örnek olarak hakia, site içi yardýmcýlara örnek olarak Botego verilebilir.

Yapay zeka kullanýlarak web sitelerinin sýnýflandýrýlmasý hakkýnda þu bildiri güzel fikirler veriyor.

3- Sanal Dünyalar

Second Life sanal dünyalarýn geleceði hakkýnda herkese bir fikir verdi. Daha þimdiden onlarca sanal dünya var. Barbie bebekler için bile bir site kuruldu. Gartner, 2011′de Internet kullanýcýlarýnýn %80′inin bir sanal dünya üyeliði olacaðýný tahmin ediyor. Bunlar korkutucu ama büyük ihtimalle gerçekleþecek tahminler…

Yazýlýmcý, tasarýmcý ya da að uzmaný her ne olursanýz olun, bir sanal dünya üretmek, üreten takýmlarda yer almak gelecekte iþ yapacak.

4- Mobil araçlar

Son dönemde mobil yazýlým üretme ile ilgili kütüphaneler, APIler, baðlantý teknolojileri o kadar arttý ki; gelecekteki popülariteyi tahmin etmek artýk hiç zor deðil.

Önümüzdeki yýllarda, çok özellikli telefonlar, cep telefonundan TV izleme, uydu haritalarý temelli hizmetler (GPS, alýþveriþ, yaþanýlan yere baðlý resmi ya da ticari servisler), iPhone + torunlarý + rakipleri hepimizin konuþtuðu bazýlarýnýn da üzerinde iþ yapýp para kazandýðý konular olacak.

5- Kullanýcýya özel hizmetler

Ýlgilendiðiniz alan ya da ürünlerle ilgili olarak size sürekli bilgi veren, fýrsatlarý haber veren, tavsiyelerde bulunan ve sizi devamlý bir tüketime iten yeni þirketlere ve servislere hazýr olun.

Evlere DVD servisi, Internet üzerinden davet vb. organizasyon hizmetleri, sizin adýnýza piyasayý takip edip indirimleri bildiren alýþveriþ yardýmcýlarý bugün iþe yarýyorlar. Gelecekte daha geliþmiþ yetenekleriyle yine iþe yarayacaklar.

Bu konuda Ýngilizce detaylý bir yazýyý þurada okuyabilirsiniz.

6- Web servisleri

Aslýnda diðer konularla baðlantýlý olarak, burada bahsettiðimiz servisler web sitelerinin içeriklerini dýþarýya belli API kütüphaneleri yoluyla vermeleri… Mesela Amazon’un, Flickr’in REST API’si kullanmalarý gibi… Microsoft’un SOAP’ý gibi…

Servis yönelimli mimari konusunda þu yazýyý, REST ve SOAP karþýlaþtýrmasý için þu Ýngilizce yazýyý okuyun. Fazlasý için araþtýrma yolu açýk…

7- Online Video ve Internet Televizyonu

Youtube’den sonra Internet’in gidiþi deðiþti. Ýnsanlar çektikleri ya da elde ettikleri videolarý deli gibi online ortama göndermeye baþladý. Araþtýrmalar gösteriyor ki, þu anki çýlgýnlýk önümüzdeki yýllarda yaþanacak olana nispeten hiç bir þey. Bu sektörden nasýl para kazanýlacaðý konusu tam olarak netleþmiþ deðil. Ama özellikle reklam gelirleri çok siteyi zengin ediyor.

Yeni bir konsept de Internet televizyonu… Baðlantý hýzlarýnýn artmasýyla, 3-5 yýl içinde resmen patlama yapacak. Özellikle senelerdir söylenen, “istediðin zaman, istediðin programý seyret” formatlý yayýn sistemi günlük alýþkanlýk haline gelecek. Joost’un görüntü kalitesini izleyen bilir. Teknik altyapýsýný ise þu youtube videosundan anlamaya çalýþabilirsiniz. Yakýn gelecekte Internet baðlantýlý kutular içinde joost yüklü olarak gelecek ve televizyona baðlayarak yayýnlar izlenebilecek.

Tabii bunlarý anlatýrken amacýmýz “adamlar yapmýþ” demek deðil, yarýn hangi iþyerinde çalýþacaðýnýzý ya da kendinize nasýl bir iþ kuracaðýnýzý belirlemeniz…

8- Zengin Internet Uygulamalarý (RIA)

Bu konuda direkt alýntý yapayým:

Browser ortamýnýn getirdiði teknik kýsýtlamalar nedeniyle web uygulamalarý kullanýcýlarýn beklentilerini ve standart masaüstü uygulamalarýn sunduðu interaktiviteyi karþýlamada yetersiz kalmasý üzerine Zengin Ýnternet Uygulamalarý (RIA – Rich Internet Applications) konsepti ortaya çýktý.

Zengin Internet uygulamalarýnýn bugün bilinen en iyi örneði gmail uygulamasý… Gelecekte çok daha farklý seçenekler ise geliyor. Buyrun Adobe AIR platformu ve Flex, Microsoft WPF ve Silverlight, Ajax, OpenLaszlo…

9- Uluslararasý Web

Þu anda özellikle Internet altyapýsý sebebiyle, ABD en büyük Internet kullanýcýsý… Ancak önümüzdeki yýllarda bu denge deðiþecek. Çünkü diðer ülkelerdeki Internet kullanýcýlarý sayýsý gittikçe artýyor.

Yapýlan bir araþtýrmaya göre, Amerikan sitelerinin trafiðinin dörtte üçü uluslararasý ziyaretçilerden geliyor. Dolayýsýyla önümüzdeki 10 yýl içinde, ABD dýþýndaki ülkelere yönelik içerik ve hizmetler, sitelerin farklý dillere çevrilmesi gibi çalýþmalar önem kazanacak.

10- Kiþiselleþtirme

Birçok site kiþiselleþtirme hizmeti veriyor ama Google iGoogle hizmetini devreye soktuðunda çok ses getirmiþti. Hemen “anahtarlarým nerede” esprisi devreye girdi.

Ekranýnýzý istediðiniz gibi düzenlemek, e-maillerinizi farklý kategorilerde takip edebilmek, alýþveriþ sitesinde size özel sayfalar ve teklifler görmek kiþiselleþtirme denildiðinde akla gelenler…

Güvenlik ve kiþilik haklarý sebebiyle henüz çekimser yaklaþýlsa da, daha çok insan bilgilerini online ortama aktardýkça bu sektör iyice þekillenecek.

Özetle web ile ilgili tahminler böyle…
Karþýlaþtýðým bir yazý üzerine baþlayan konu geliþerek bayaðý büyüdü. Farklý alanlardaki “geleceðin teknolojilerine” baþka yazýlarda deðiniriz.