Bir gün boyunca işinizde klavye ve fare kullanıyorsanız, gün sonunda muhtemelen aynı sorunu siz de yaşıyorsunuzdur. Kızarmış eller, ağrıyan bilek ya da parmaklar
RSI
RSI, (Repetitive Stress Injury-Tekrarlamalı Zorlama Yaralanması) birkaç senesini bilgisayar başında geçirmiş hızlı bilgisayar kullanıcılarının en önemli hastalığı haline geldi. Çocuklarımızın ellerinin artık bisiklet gidonundan daha çok fareyi kavradığını düşünürsek, RSI belki de önümüzdeki senelerin en çok rastlanan sağlık sorunlarından birisi olacak. Bugün bile Internette RSI sebebiyle kariyerini değiştirmiş bir çok insanın hikayesiyle karşılaşıyoruz.

Amerikan Çalışma İstatistikleri Bürosunun verilerine göre işgünü kaybına sebep olan yaralanma ve hastalıkların %34ünü RSI oluşturuyor. Bu işgünü kaybının maliyeti ise yıllık 20 milyar dolar.

RSI ne?

RSI, sürekli tekrarlanan hareketlerden dolayı kas, tendon ve sinirlerin tahriş olmasına verilen genel isim. Hemen her meslek dalında görülebilecek rahatsızlıklardan olmasına rağmen, bizi en çok bilgisayar kullanımı sebebiyle bilek, parmak ve kollarda oluşan şekli ilgilendiriyor.

RSI rahatsızlıklarının başında -bir araştırmaya göre %41 oranla- CTS-(Carpal Tunnel Syndrome-Karpal Tünel Sendromu) geliyor. Bilekte Karpal Tünel adı verilen bir geçitten geçen sinirlerin fare kullanırken sürekli sürtünmesi sebebiyle oluşan CTS, kol ve bilekte ağrılara sebep oluyor. Ayrıca tendon iltihabı, omuz ve boyun ağrıları sık rastlanan RSI rahatsızlıkları Internet üzerindeki kaynakları araştırdıkça bu sorunun ne kadar detaylı ve önemli olduğunu görebiliyoruz.

Korunmak için ne yapacağız?

WorkRave programının istatistiklerine göre, günde ortalama 3000 kez fareye tıklıyor, 6000 kez klavyenin tuşlarına basıyorum. Bu rakam fazla gibi görünebilir, ancak kendiniz denediğinizde aynı sonuca ulaşacaksınız. Bu meslekte kaldığımız sürece, her gün saatlerce bilgisayar kullanmak zorunda olduğumuza göre bir şekilde RSIden korunma yollarını araştırmamız gerekiyor.

En doğru yol doktora gidip onun tavsiyelerine göre hareket etmek. Internet üzerinde de korunma yolları üzerine bir çok kaynak bulunuyor. Genelde önerilen çözümleri şöyle sıralayabiliriz:

  • Ergonomik sandalye kullanımı çok önemli.
  • Çalışma masası uygun yükseklikte olmalı, ayaklar masanın altına girebilmeli.
  • Sandalye, ayakların yere değebileceği ve dizlerin bacaklarla 90o açı yapabileceği yüksekliğe ayarlanmalı.
  • Sandalyenin arkasındaki çıkıntılı kısım göğüs kafesinin altını destekleyecek yükseklikte olmalı.
  • Kollar dirsekten masayla 90o açı yapacak şekilde tutulmalı.
  • Monitör gözün tam karşısında olmalı. Ekranda görünen en üst satır göz yüksekliğinde olmalı. Normal oturuş pozisyonunda elinizi uzattığınızda, avuç içiniz monitörün üstüne değebilmeli.
  • Klavye vücuda paralel olmalı. Eller normal uzatıldığında klavyenin tuşlarına değmeli. Bilekler bükülmemeli, eller kollara paralel tutulmalı. Klavyenin altındaki yükseltme klipsleri kullanılmamalı
  • Fare kullanırken bilekler masaya değmemeli. Eller farenin üstünde dinlendirilmeli.
  • Masada, telefon sol tarafta, kağıt-kalem sağ tarafta ve ulaşılabilecek yakınlıkta olmalı. Solaklar için bu durum tam tersi olmalı.

Ergonomik tedbirlerin yanında en önemli ve uyulması en zor korunma yolu ise çalışma alışkanlıkları. Örneğin her saatte bir beş dakika çalışmaya ara verilmesi gerekiyor. Ayrıca bu aralarda yerinden kalkmak ve kasları gerdirecek egzersizler yapmak öneriliyor. Ara verme ve egzersizler yapma konusu o kadar önemli ki, bütün doktorlar ve kaynaklar ısrarla üzerinde duruyor. Ayrıca bilgisayar kullanımının azaltılması, gerekli olmadıkça bilgisayar kullanılmaması, rahatsızlık verici durumlarda bileklik kullanılması ve doktorun önerdiği tedavilerin uygulanması bu sorunun üstesinden gelmek için olmazsa olmaz tavsiyeler arasında yer alıyor.

WorkRave: Ücretsiz RSI çözümü
WorkRave
Parmaklarımda ve kollarımda ağrılar arttığında, Internette çözüm ararken WorkRave ile karşılaşmıştım. Ücretsiz, açık kaynak kodlu, kullanımı kolay ve sevimli bir programdı WorkRave. Önce, dayattığı dinlenme araları ve egzersizlere uymakta zorlansam da, bir süre sonra çalışma hayatımın bir parçası oldu. Şimdi, her saat başı, çalışmaya beş dakika ara verip üç boyutlu egzersiz danışmanı bayan WorkRavein önerdiği egzersizleri yapıyor, kalkıp dolaşıyorum.

WorkRavei www.workrave.org adresinden indiriyoruz. Kurulum dosyasını çalıştırıp adımları izlediğimizde, program kurulacak ve ekranın sağ alt köşesine sevimli bir koyun simgesi yerleşecektir.

Programda adına micro break denilen kısa çalışma aralıkları, rest break denilen egzersiz ve dinlenme aralıkları ve daily limit yani günlük çalışma sınırı olmak üzere üç tür aktivite var. Bu aralık ve sınırları, programın simgesine faremizin sağ tuşuyla tıkladığımızda çıkan menüden Preferences seçeneğini tıklayarak ulaşabileceğimiz ayar penceresinden değiştirebiliyoruz. Örneğin kısa aralıkları vermek istemiyorsak, Timers bölümünde Micro-break sekmesinden Enable Timer seçeneğinin işaretini kaldırabiliriz.

Dinlenme aralıkları aynı zamanda egzersiz yapma zamanı anlamına geliyor. Miss WorkRave animasyonlu olarak yapılacak egzersizleri anlatıyor. Bu aralıklar, program kurulduğunda ilk olarak 45 dakikada bir 10 dakika ara olarak ayarlı geliyor. Bu ayarları Rest Break sekmesinden Time between breaks ve Break duration seçeneklerinin değerleri ile oynayarak değiştirebiliriz.

Program ara verdiğinde ekrana gelen pencerede Skip düğmesine basarak çalışmaya devam edilebiliyor. Ama istenirse ayarlardan Skip düğmesinin görünmemesi de sağlanabilir. Ayrıca programda Statistics seçeneğinden günlük klavye ve fare kullanımı istatistikleri öğrenilebiliyor. Takvim bazlı kontrol sayesinde geriye yönelik bilgiler de program tarafından saklanıyor.

Kaynaklar
http://googleblog.blogspot.com/2006/04/avoiding-rsi.html
http://eeshop.unl.edu/rsi.html
http://www.rsihelp.com/
http://www.bbc.co.uk/health/healthy_living/health_at_work/physical_rsi.shtml
http://www.bsm.gov.tr/ergonomi/hastalik.asp

NASA aya iniş görüntülerini kaybettiklerini söyleyince, aya gerçekte gidilmediğini söyleyenler tekrar harekete geçtiler.

Yeni Şafak’tan Ali Murat Güven, bununla ilgili yazısında:

Ay’a ayak basan ikinci astronot olarak ünlenen Edwin “Buzz” Aldrin de bundan bir kaç yıl önce kendisine yanaşıp alaycı bir ifadeyle, “İtiraf et ihtiyar, aslında oraya hiç gitmedin değil mi?” diye gevelenen genç bir magazin muhabirine -70’li yaşlarında olduğuna aldırmaksızın- esaslı bir yumruk indirmişti.

diyor.

Buyrun izleyin 🙂
http://www.youtube.com/watch?v=mQKxAqpjroo

* Sözün orijinali:
One small step for me, but what a leap for mankind.
(Benim için küçük ama insanlık için devasa bir adım)
Neil Armstrong

Programlama dilinin editöründe en çok lazım olan özelliklerden biri, dikdörtgen kod alanı seçip, başka yere kopyalayabilmek. Eclipse içinde olmayan bu özelliği yine bir eklentiyle kazandırıyoruz: Editor Enhancements.

Özellikleri

  • Satır Kopyala Alt-c
  • Satır Sil Alt-k
  • Satır Ekle Alt-ı
  • Dikdörtgen alan seç – kopyala – kes
  • Dikdörtgen alan Edit (süper bir özellik) Alt-r
  • Satırın ilk karakterine git Alt-m
  • Otomatik Tamamla Alt-7

Zip dosyasının içeriğini Eclipse altındaki plugins klasörüne açıyoruz. Eclipse’i kapatıp yeniden açıyoruz. Window-Customize Perspective içinde Other bölümü altından Editor Enhancements’i seçiyoruz. Edit menüsü altında Enhancements menüsü oluşacak.

Dikdörtgen alan seçme mantığı alışık olduğumuzdan az farklı. Üst köşe olacak karakterden başlayıp en son alt köşe olacak karaktere kadar normal seçiyoruz.

Rectangular Edit için bir kılavuzu da var.
http://lunar-eclipse.sourceforge.net/editor-tutorial/index.html

Delphi’den alıştığımız bookmark stili (satırlara ekleyip klavye kısayolları ile bunlara ulaşma) Eclipse’te yok. Neyseki şu eklenti sayesinde bunu yapabiliyoruz. Eklentinin Eclipse 2 ve 3 için ayrı versiyonları var.

Eklentiyi kurmak için:

  • Siteden ilgili dosyayı indirin.
  • Zip dosyasını bir klasöre açın.
  • Features klasörü altındaki dosyaları, Eclipse’in kurulu olduğu yerdeki features klasörünün altına, plugins klasörü altındaki dosyaları da plugins altına kopyalayın.
  • Eclipse’i kapatıp yeniden açın.
  • Window-Customize Perspective içinde Other bölümü altından QuickMarks Both Style ‘ı seçin.
  • Navigation menüsü altında Set/Delete Quickmark ve Go to Quickmark menüleri oluşacak.

Eklentiyi kullanırken, Bookmark Ekle/Kaldır işlemi için Ctrl + Shift + 0..9 kısayollarını, konulmuş yer imlerine gitmek için Ctrl- 0..9 kısayollarını kullanıyoruz.

Ayrıca, plugin farklı bir bookmark stilini de destekliyor. Klasör içindeki readme dosyasında detaylı anlatım var.

Güle güle kullanın.

QuickStart Prolog
http://actlab.csc.villanova.edu/quickstart/prolog/
Yazıda örnekler ve ileri seviye dokümanlar için linkler var.

Prolog Introduction
http://www.kuro5hin.org/story/2004/2/25/124713/784

Learn Prolog now!
http://www.coli.uni-saarland.de/~kris/learn-prolog-now/

Learning Prolog via Examples
http://ktiml.mff.cuni.cz/~bartak/prolog.old/learning.html

Adventure in Prolog
http://www.amzi.com/AdventureInProlog/

Trevor Samsa, bunaltıcı rüyalardan uyandığı bir sabah, sol elinin sağ eline isyan edip kendi kafasına göre takılmaya karar verdiğini farketti. Doktorlar, tedavi için birkaç gün önce geçirdiği callostomy ameliyatının yabancı el sendromu*na yol açabileceği konusunda onu uyarmışlardı. Ameliyat öncesi ağır epilepsi hastası olan Trevor doğrusu, sol elinin kendisini boğmaya çalışacak kadar yabancılaşağını düşünmemişti. Evet, bunaltıcı rüyalar sandığı şey aslında gerçekti: gece sol eli, kendi sol eli, Trevor’u boğmaya yeltenmişti!
http://www.moleschino.org/2006/06/bir-bedende-iki-insan-sa-beynin-sol.html

Bu konuda Internet’te farklı kaynaklarda Türkçe ve İngilizce yazılar var. Oliver Sacks‘ın kitaplarının çoğu Türkçe’ye çevrildiği için nörolojik vakalarla ilgili roman ve yazılar okuma şansımız da var.

Karısını Şapka Sanan Adam” kitabı aynı zamanda Memento’ya da ilham kaynağı olmuş. Daha ileri seviye bilgiler için “Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün” kitabı da tavsiye ediliyor.

Tabii bu kadar “sinir sistemi bozukluğu” kitabını okuyup sinir hastası olmak istemiyorsanız başka…

Çek sahte, senet sahte, para sahte, evrak sahte, diploma sahte, nüfus cüzdanı sahte, pasaport sahte, ehliyet sahte, sağlık karnesi sahte, imza sahte, fatura sahte, fiş sahte, rapor sahte, kredi kartı sahte, oy pusulası sahte, otobüs bileti sahte, piyango bileti sahte, maç bileti sahte, plaka sahte, reçete sahte, tablo sahte, altın sahte, mücevher sahte.
Sahte seçmen var, sahte gelin var, sahte emekli var, sahte doktor var, sahte subay var, sahte diş hekimi var, sahte avukat var.
Sahte imam var, imam…
Rakı sahte, sigara sahte.
Baklavaya fıstık yerine ezilmiş bezelye koyuyor adam.
Kırmızı biberde kiremit tozu, zeytinde ayakkabı boyası var.
Bayat tavuk beyaz görünsün diye klora batırılıyor, kurtlanmış ceviz beyaz görünsün diye çamaşır suyuna… Küflenmiş peyniri jel ile harmanlayıp, taze kaşar diye kakalıyorlar. Lahmacun yağ külünden… Sucuk desen, kıyılmış tavuk ayağından… Kemik öğütülüp, salam yapılıyor. Sosis, horoz ibiğinden.
Baharatta, ot sap.
Süt, sulu.

Hayatımız sahte, hayatımız.

Yılmaz Özdil

Excel Basic proje yöneticisinin Bill Gates ile inceleme toplantısı
http://www.joelonsoftware.com/items/2006/06/16.html

Ama nasıl patron:

  • “… to keep an accurate count of how many times Bill said the f… word”
  • “how strange it was that he had two legs, two arms almost exactly like a regular human being.”
  • “Bill Gates was amazingly technical.He understood Variants, and COM objects…..”
  • “he just wants to make sure you’ve got it under control”

Google programcısından “içeriden bilgiler”
http://blog.outer-court.com/archive/2006-06-15-n22.html

  • ” they assume that programmers can manage their own time”
  • “abusing logins is a fireable offense”
  • “if engineers need something special from the IT teams, it tends to get done”
  • “theres a strong undercurrent of give the coders the tools they want and get the hell out of the way”