6 Þubat 330 günü hava gayet güzel ve deniz pek sakindi. Adalar Denizinin açýk mavi tüllere bürünen ufuklarý önünde karþýdan Bozcaada’ya kadar uzayan büyük bir dâirenin muhtelif noktalarýnda toplanan düþman savaþ gemileri, o günün, hadiseli günlerden birini teþkil edeceðine iþaret idi.

Harb gemileri bu dâire üzerine þu sûretle daðýlmýþlardý: 1 zýrhlý , 1 krüvazör, 7 þilep karþý yönde, 5 zýrhlý, 2 krüvazör, 8 torpido Ýmroz-Teke Burnu arasýnda;4 zýrhlý, 8 torpido, 1 þilep Merkeb Adasý- Bozcaada- Yeniköy arasýnda ve ayrýca 2 tahtülbahir de (denizaltý) Ýmroz önünde bulunuyordu. Ayný zamanda önde iki Fransýz ve bir de Ýngiliz tayyaresi uçuyor ve bataryalar civarýný bombalýyordu. Bu vaziyete nazaran ön istihkâmlarýn merkezi ve yoðun bir ateþe maruz kalacaðý þüphesizdi. Bu esnada öne yaklaþmak isteyen iki Ýngiliz torpido savaþ gemisi Orhaniye’nin dört seri mermisi karþýsýndan kaçmaya mecbur oldu.

9.36 da Yeniköy-Bozcaada arasýndaki Fransýz zýrhlýlarý Kumkale-Orhaniye bataryalarýný, bataryalarýn atýþ menzili dýþýndan ateþ altýna aldýlar. Ayný zamanda Ýmroz-Teke Burnu arasýndan da 3 Ýngiliz zýrhlýsý Ertuðrul bataryasýna yandan ateþe baþladý. Yavaþ yavaþ diðer gemilerin de bombardýmana katýlmasý ateþin þiddet ve kesafetini arttýrdý. Artýk bütün ön istihkâmlar ateþ altýna alýnmýþtý. Düþman, toplarýnýn azami tesir menzilinden istifade ederek uzak mesafeden ateþ ederek tabyalarýn atýþ menzili dahiline girmek istemiyor, ve aðýr ve muntazam bir ateþle istihkâmlarý tahrîbe çalýþýyordu.

Ön bataryalar, menzil dahiline giren her hedefe tahsis edilmiþ olan toplarýyla ve sessizce mukabele ediyordu. Karþý cihete giden hafif filo da Kabatepe-Kumtepe arasýna ve sahilin 1000 metre kadar açýklarýna iþaret þamandýralarý býrakmak sûretiyle nazar-ý dikkatleri baþka taraflara yöneltmeye ve mümkün olduðu kadar korunan bölgeleri bozmaya uðraþýyordu. Öðleyin takriben bir buçuk saatlik bir ateþ fasýlasýndan sonra bombardýman yine baþladý. Gemilerin bu defaki vaziyetine nazaran düþmanýn Osmanlý bataryalarý atýþ menziline girmeden mesafelerin uzunluðundan ve menzil içine girdiði takdirde dahi atýþ menzili dýþýnda kalarak durumdan faydalanmaya çalýþtýðý anlaþýlýyordu. Ýngiliz gemileri büyük bir dâire üzerinde cephe önünde savaþ düzeni alarak ateþe baþladýlar. Agamemnon ve Infleksibýl zýrhlýlarý Seddülbahir ve Ertuðrul istihkâmlarýný pek þiddetli bir ateþ altýna aldýlar. Teke Burnu arkasýndan Rumeli ve Yeniköy önünden de Anadolu ön bataryalarýna ateþ eden savaþ gemilerinin atýþlarýný kýyýnýn kuzey batý açýðýnda duran bir gemi idare ettiði gibi, tayyareler de dumanlý fiþekler atýþýyla hedefleri gösteriyor ve gemilere yardým ediyorlardý.

Saat dörde doðru ateþin þiddeti arttýrýlarak kýsa fasýlalý çift yaylýmlarla atýþ baþladý. Fransýzlar aðýr, Ýngilizler orta çaplý toplarýný kullanýyorlar, bu sûretle þu dört Osmanlý bataryasýna karþý üç dakika fasýla ile ve bütün gemi cephesiyle ateþ ediyorlardý. Bir an oldu ki kýyý istihkâmlarýný uzaktan görmek mümkün deðildi. Ýstihkamlarýn civarýna düþen mermilerin yýðdýðý duman bulutlarý, müthiþ tarrâkalar arasýnda Adalar denizinin lekesiz semasýna doðru kademe kademe yükseliyordu.

Düþman, tabyalarý tamamýyla tahrîp ettiðini zannetti ve artýk kadavra haline gelmiþ olduðuna hükmedilen bu Osmanlý aðýr topçu mevzilerine sokulmakta tereddüt etmedi. Önde Vanjans, arkada Büve sistemi iki zýrhlý kýyýyý doðru ilerlemeye baþladý. Tam bataryalarýmýzýn menzili içine girer girmez, saatlerden beri bunaltýcý bir ateþ altýnda ezildiði zannolunan Ertuðrul ve Orhaniye bataryalarý birbirini müteâkip kükremiþ arslan sayhalarýyla gürlediler. Ertuðrul’un dördüncü mermisi Vanjans’ýn arka taretine isabet etti. Orhaniye’nin menzili içine giren Agamemnon da arka direði Çanaklýðýna bir mermi yedi. Artýk bataryalar, serbest atýþlarýyla kendilerini sabýrsýzlandýran bu bîkarar düþman üzerine yakýn mesafeden þiddetli yaylýmlarla ateþ açmýþlardý. Bu hal karþýsýnda hayal kýrýklýðýna uðrayan düþman bütün gemilerin katýlýmýyla ve cehennemi bir ateþle karþýlýk vermeye baþladý. Yaylýmlar 40 saniye fasýla ile birbirini takip ediyor ve tabyalardan yoðun ve siyah duman bulutlarý yükseliyordu. Bu þiddete raðmen tabyalar karþýlýk vermekte birdiðeriyle yarýþ ediyorlardý. Ýkinci bir ileri harekete cesaret edemeyen düþman saat 6 da ateþ keserek çekilmeye baþladý.

12 zýrhlý ve krüvazör ve bir çok torpidodan kurulu bir filonun katýlýmýyla 1500 e yakýn mermi harcadýktan sonra elde ettikleri netice kýyý bataryalarýnýn etraf ve civarýna açýlmýþ derin çukurlardan, dýþ surlar üzerindeki döküntülerden ve insan kaybý dahi hayretler ve þükürler olsun ki 2 þehit, 11 yaralýdan ibaretti.

Ruþen Eþref – Yeni Mecmua (Haz:Prof. M.Kanar)
—–